1. Giới thiệu chung về tháp chuông nhà thờ đổ
Tháp chuông nhà thờ đổ nằm tại xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình, là tàn tích còn sót lại của ngôi thánh đường Trái Tim từng rất uy nghi đầu thế kỷ XX. Sau nhiều năm bị biển xâm thực, sụt lún và bào mòn bởi sóng gió, hầu hết công trình đã đổ nát, chỉ còn phần tháp chuông trơ mình giữa bãi biển Xương Điền. Chính sự dở dang và hoang tàn ấy lại tạo nên một vẻ đẹp đặc biệt, khiến tháp chuông trở thành điểm nhấn độc đáo trong bức tranh thiên nhiên nơi miền biển.
Tháp chuông nhà thờ đổ nằm tại xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình. (Nguồn: Báo Thái Nguyên)
Ngày nay, tháp chuông nhà thờ đổ được xem là một trong những địa điểm check-in và săn ảnh ấn tượng nhất Ninh Bình. Khi bình minh lên hoặc lúc hoàng hôn buông xuống, ánh sáng vàng trải dài trên mặt biển, phản chiếu lên những mảng tường cũ kỹ tạo nên khung cảnh đầy chất nghệ thuật. Vẻ đẹp vừa trầm mặc, vừa lãng mạn của tháp chuông khiến du khách cảm nhận rõ sự giao hòa giữa thiên nhiên và dấu tích thời gian, mang đến một trải nghiệm khó quên trong hành trình khám phá vùng biển Hải Hậu.
2. Lịch sử và nguồn gốc hình thành tháp chuông nhà thờ đổ
2.1. Nhà thờ gốc và quá trình bị biển xâm thực
Nhà thờ Trái Tim, tiền thân của tháp chuông nhà thờ đổ, được xây dựng lần đầu vào năm 1877 với quy mô nhỏ và kiến trúc đơn sơ. Công trình khi ấy chỉ rộng hơn 252 m², dài 14 m, rộng 7 m và được lợp bằng cỏ, phục vụ sinh hoạt tôn giáo cho cộng đồng giáo dân ven biển Hải Lý. Tuy nhiên, từ thập niên thứ hai của thế kỷ XX, vùng đất này bắt đầu bị biển xâm thực mạnh, khiến khu vực quanh nhà thờ dần bị cuốn trôi. Trước nguy cơ sụp đổ, giáo dân đã di chuyển nhà thờ vào sâu trong đất liền khoảng 3 km để đảm bảo an toàn.
Năm 1917, nhà thờ Trái Tim được xây dựng lại lần thứ hai tại vị trí mới với quy mô lớn hơn, theo thiết kế của một kiến trúc sư người Pháp. Công trình được hoàn thành vào năm 1927, sở hữu khuôn viên rộng 9.330 m², dài 47 m và rộng 15 m, mang kiến trúc châu Âu đặc trưng với cửa vòm, hoa văn tinh xảo và tháp chuông cao tới 27 m. Vòm thánh giá cao 15 m cùng nhiều chi tiết trang trí công phu đã biến nhà thờ trở thành một trong những công trình tôn giáo đẹp nhất vùng biển Hải Hậu thời bấy giờ. Nhưng với sự xâm lấn mạnh của biển và sự khắc nghiệt của thời tiết, nhà thờ Trái tim Chúa cùng một số nhà thờ khác lại phải di chuyển vào sâu trong đất liền và được xây dựng lần thứ 3.
Năm 2005, cơn bão số 7 với sức tàn phá khủng khiếp đã cuốn trôi toàn bộ tuyến đê bao bên ngoài và “xóa sổ” làng chài ven biển Xương Điền, đồng thời cuốn theo nhiều nhà thờ cổ nằm sát biển. Trong hàng loạt công trình bị biển nuốt chửng, chỉ còn duy nhất nhà thờ họ Trái Tim Chúa trụ lại với phần tháp chuông, nền móng và một phần tường phía Bắc. Dù bị xâm lấn dữ dội suốt nhiều năm, tháp chuông vẫn sừng sững đứng giữa biển trời Nam Định, như một chứng tích của quá khứ và biểu tượng kiên cường trước sự tàn phá của thiên nhiên.
Tháp chuông nhà thờ đổ là phần còn sót lại của nhà thờ Trái Tim sau nhiều lần bị biển xâm thực. (Nguồn: Báo Thanh Niên)
2.2. Giá trị văn hóa và lịch sử
Tháp chuông nhà thờ đổ không chỉ là tàn tích kiến trúc còn sót lại sau những biến động của thiên nhiên mà còn mang giá trị văn hóa và lịch sử sâu sắc đối với vùng biển Hải Hậu. Công trình là dấu ấn của quá trình truyền giáo, sinh hoạt tôn giáo và đời sống cộng đồng giáo dân suốt hơn một thế kỷ. Dù chỉ còn lại phần tháp chuông và vài bức tường cũ, nơi đây vẫn lưu giữ vẻ đẹp của kiến trúc châu Âu đầu thế kỷ XX, phản ánh sự giao thoa văn hóa giữa phương Tây và tín ngưỡng bản địa. Đối với người dân địa phương, tháp chuông không chỉ là chứng nhân của thời gian mà còn là biểu tượng của sự kiên cường, gợi nhớ về một làng chài trù phú từng tồn tại nơi bờ biển Xương Điền.
3. Kiến trúc và điểm đặc sắc của tháp chuông nhà thờ đổ
3.1. Kiến trúc còn sót lại
Phần kiến trúc còn sót lại của tháp chuông nhà thờ đổ tạo nên nét đẹp rất riêng, vừa cổ kính vừa gợi nhiều cảm xúc. Dù thời gian và sóng biển đã bào mòn phần lớn công trình, tháp chuông cao vút cùng những mảng tường gạch đỏ loang lổ vẫn giữ được dáng vẻ uy nghi của một nhà thờ châu Âu xưa. Những vòm cửa rộng, các cột tường thẳng đứng và dấu tích hoa văn trang trí tinh xảo hiện rõ dù đã phai màu theo năm tháng. Chính sự trơ trọi giữa biển trời, cùng lớp rêu phong phủ lên bề mặt gạch đá, đã biến tháp chuông trở thành một phế tích mang vẻ đẹp nghệ thuật hiếm có, thu hút du khách và những người yêu nhiếp ảnh đến chiêm ngưỡng và sáng tác.
Tường nhà thờ và phần tháp chuông, nhìn từ bên trong. (Nguồn: Báo Thanh Niên)
3.2. Không gian xung quanh
Không gian xung quanh tháp chuông nhà thờ đổ chính là yếu tố góp phần tạo nên sức hút đặc biệt của địa danh này. Tháp chuông nằm trên bãi cát rộng, nơi những con sóng biển Xương Điền ngày đêm vỗ bờ, khiến cảnh quan luôn mang vẻ bao la và mạnh mẽ. Khi thủy triều xuống, khoảng bãi bồi trải dài lộ ra, phản chiếu ánh trời và bóng tháp chuông cũ kỹ, tạo nên những khung ảnh đẹp đến nao lòng. Vào lúc hoàng hôn hay bình minh, sắc vàng phủ lên mặt biển và phế tích, mang đến bầu không khí trầm mặc nhưng đầy thi vị, khiến nơi đây trở thành điểm dừng chân lý tưởng cho du khách mê khám phá và yêu vẻ đẹp mộc mạc nơi miền biển Nam Định.
4. Kinh nghiệm tham quan tháp chuông nhà thờ đổ
4.1. Lưu ý an toàn
Khi tham quan tháp chuông nhà thờ đổ, du khách cần đặc biệt chú ý đến vấn đề an toàn bởi đây là phế tích đã trải qua hàng chục năm bị sóng biển bào mòn. Công trình hiện nay chỉ còn phần tháp và một số mảng tường cũ, kết cấu không còn vững chắc, vì vậy du khách tuyệt đối không leo trèo lên tháp chuông hay tựa vào các bức tường để tránh nguy cơ sập đổ hoặc trượt ngã. Việc quan sát từ khoảng cách vừa phải vừa an toàn, vừa đảm bảo du khách vẫn có thể chiêm ngưỡng trọn vẹn vẻ đẹp của di tích.
Lưu ý không leo trèo hay dựa vào tháp chuông để đảm bảo an toàn. (Nguồn: Sưu tầm)
Bên cạnh đó, khu vực tháp chuông nằm sát biển nên mực nước thay đổi khá nhanh theo thủy triều. Du khách cần theo dõi thời điểm nước lên xuống, đặc biệt tránh đứng quá gần mép biển vào những lúc sóng mạnh hoặc triều lên cao để đảm bảo an toàn tuyệt đối. Nếu đi chụp ảnh vào sáng sớm hoặc chiều muộn, du khách cũng nên chú ý bãi cát trơn trượt và mang giày dép phù hợp để di chuyển dễ dàng hơn.
4.2. Ứng xử văn minh
Khi tham quan tháp chuông nhà thờ đổ, du khách nên lưu ý giữ thái độ tôn trọng vì đây từng là công trình tôn giáo gắn với đời sống tín ngưỡng của cộng đồng địa phương. Việc ăn mặc lịch sự, kín đáo sẽ thể hiện sự trân trọng đối với không gian thiêng mà di tích đại diện. Bên cạnh đó, du khách cần giữ gìn vệ sinh chung, không vứt rác bừa bãi hay khắc vẽ lên tường gạch còn sót lại. Một hành vi nhỏ cũng góp phần bảo vệ cảnh quan, giúp phế tích tiếp tục được gìn giữ để nhiều thế hệ sau có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp độc đáo của nơi này.
4.3. Kết hợp tham quan những địa điểm nổi tiếng tại Ninh Bình
Sau khi khám phá vẻ đẹp trầm lắng và đầy cảm xúc của tháp chuông nhà thờ đổ, du khách có thể tiếp tục hành trình với nhiều điểm đến hấp dẫn ở Ninh Bình và khu vực lân cận. Việc kết hợp tham quan nhiều địa danh trong cùng một chuyến đi sẽ mang đến trải nghiệm đa dạng, từ biển cả, kiến trúc, văn hóa đến vui chơi giải trí hiện đại. Dưới đây là những gợi ý nổi bật dành cho du khách:
Biển Hải Tiến – Hải Hậu: Bãi biển thoáng đãng, sạch sẽ với mặt nước trong xanh và không khí mát mẻ. Du khách có thể dạo bộ trên bờ cát dài, đón bình minh đẹp mê hồn và thưởng thức những món hải sản tươi rói ngay tại các quán ven biển.
Nhà thờ Phát Diệm: Một trong những quần thể nhà thờ cổ đẹp nhất Việt Nam, mang kiến trúc kết hợp độc đáo giữa nét truyền thống Việt và phong cách Gothic. Không gian rộng lớn, yên bình và đầy tính nghệ thuật khiến nơi đây trở thành điểm dừng chân không thể bỏ lỡ.
Làng nghề ven biển: Du khách có thể tìm hiểu đời sống của ngư dân qua các làng nghề làm nước mắm, muối biển hay chế biến hải sản khô. Đây cũng là cơ hội để mua đặc sản địa phương về làm quà cho người thân và bạn bè.
Sun World Ha Nam: Với hệ thống trò chơi đa dạng, công viên nước rộng lớn và cảnh quan được thiết kế hiện đại, nơi đây là lựa chọn lý tưởng dành cho du khách muốn đổi gió và tận hưởng các hoạt động giải trí sôi động.
Quảng trường Thời Đại: Không gian hiện đại, rộng lớn tạo điểm nhấn với biểu tượng Trống Đọi Tam và hệ thống ánh sáng, nhạc nước hoành tráng. Đây là địa điểm lý tưởng để dạo chơi buổi tối, chụp ảnh và cảm nhận nhịp sống trẻ trung của khu vực.
Quảng trường Thời Đại sở hữu không gian rộng lớn, hiện đại cùng biểu tượng Trống Đọi Tam khổng lồ. (Nguồn: Báo Công lý)
Tháp chuông nhà thờ đổ không chỉ là phế tích giữa biển trời mà còn là biểu tượng của sức sống bền bỉ, lưu giữ những lớp ký ức lịch sử của vùng biển Hải Hậu. Khung cảnh vừa trầm mặc vừa lãng mạn, đặc biệt vào lúc bình minh hay hoàng hôn, khiến nơi đây trở thành điểm dừng chân khó quên đối với mọi du khách. Nếu du khách đang tìm một địa điểm độc đáo để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của thời gian và lưu lại những bức ảnh đầy cảm xúc, hãy lên kế hoạch ghé thăm tháp chuông nhà thờ đổ trong hành trình khám phá Nam Định.
