1. Giới thiệu về phủ Khống Tràng An
Khung cảnh Phủ Khống Tràng An tĩnh lặng giữa non nước hữu tình. (Nguồn: Sưu tầm)
Nằm giữa lòng vùng núi đá vôi trùng điệp của Ninh Bình, Phủ Khống Tràng An tọa lạc trong khu du lịch sinh thái Tràng An, thuộc phường Tây Hoa Lư, huyện Hoa Lư. Địa điểm này được thiên nhiên ban tặng một vị trí đặc biệt hiếm có, lưng tựa vào hang Khống linh thiêng, hai bên ôm trọn bởi những dãy núi đá vôi dựng đứng tựa như bức tường thành uy nghi, phía trước mở ra thung lũng nước xanh biếc trải dài bất tận.
Trước Phủ Khống là hồ nước phẳng lặng soi bóng mây trời. (Nguồn: Sưu tầm)
Sức hấp dẫn nổi bật của Phủ Khống chính là vẻ đẹp hài hòa của núi non và mặt nước, tạo nên một bức tranh thiên nhiên sống động. Khi thuyền nhẹ nhàng trôi qua những vách núi đá, bất chợt ló ra ngôi đền nhỏ nằm khuất sau tán cây xanh mướt, du khách sẽ có cảm giác như vừa bước vào miền cổ tích yên bình. Ý nghĩa của cảnh sắc ấy càng thêm sâu sắc bởi Phủ Khống Tràng An là một phần trong quần thể di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, được UNESCO công nhận.
Khoảng thời gian lý tưởng nhất để tham quan là vào buổi sáng sớm từ 7h00 đến 9h00, không khí trong lành, yên tĩnh, hoặc vào chiều muộn từ 16h00 đến 17h30 khi ánh nắng nhẹ nhàng, thích hợp để ghi lại những khoảnh khắc đẹp bên thiên nhiên.
2. Hướng dẫn di chuyển đến phủ Khống Tràng An
Để ghé thăm Phủ Khống, du khách có thể bắt đầu hành trình từ Hà Nội bằng ô tô, xe khách hoặc xe máy, với quãng đường khoảng 90 km, mất tầm 2–3 tiếng. Khi tới khu du lịch Tràng An, du khách sẽ mua vé tham quan tại quầy vé chính. Hiện vé người lớn cao trên 1,3 m có giá khoảng 250.000 đồng, trẻ em từ 1–1,3 m là 120.000 đồng, và mức giá này đã bao gồm dịch vụ thuyền tham quan.
Để đến Phủ Khống, bạn nên chọn tuyến thuyền số 1 – một tuyến đi qua các hang động nổi tiếng như Hang Sáng, Hang Tối, Hang Nấu Rượu trước khi tới đích. Hành trình tuyến này kéo dài khoảng 2,5–3 giờ, đủ để du khách thưởng ngoạn cảnh quan hùng vĩ của núi non, sông nước và hang động đá vôi độc đáo.
Khi đặt chân tới Phủ Khống, bạn sẽ có khoảng 30–40 phút để tham quan toàn bộ ngôi đền, lắng nghe hướng dẫn viên kể về lịch sử, những câu chuyện dân gian gắn liền với nơi này, và cảm nhận không khí linh thiêng bao trùm quanh khu vực. Việc di chuyển bên trong khu du lịch hoàn toàn bằng thuyền nan truyền thống, do người dân địa phương chèo tay. Mỗi thuyền chở khoảng 2–4 người, mang lại cảm giác gần gũi với thiên nhiên và trải nghiệm thư thái, chậm rãi giữa sông nước và núi đá.
Hành trình đến Phủ Khống không chỉ là một chuyến tham quan đơn thuần mà còn là dịp để bạn hòa mình vào không gian thiên nhiên yên bình, thưởng thức vẻ đẹp trầm mặc của hang động, và hiểu hơn về giá trị lịch sử – văn hóa của vùng đất cố đô Ninh Bình.
3. Câu chuyện lịch sử và truyền thuyết huyền bí tại phủ Khống Tràng An
3.1. Huyền tích bảy vị trung thần triều Đinh và vua Đinh Tiên Hoàng
Trong dòng chảy lịch sử Việt Nam, truyền thuyết về Phủ Khống Tràng An là một trong những câu chuyện xúc động và đầy ý nghĩa. Sau khi vua Đinh Tiên Hoàng, vị vua đầu tiên của Đại Cồ Việt độc lập qua đời, bảy vị trung thần đã đảm nhận sứ mệnh quan trọng: khâm liệm và bảo vệ bí mật về nơi an nghỉ của nhà vua.
Đinh Công Tiết Chế lập bát nhang tưởng niệm bảy trung thần. (Nguồn: Sưu tầm)
Theo các tư liệu lịch sử, để giữ kín vị trí lăng mộ của vua Đinh Tiên Hoàng, bảy vị quan đã cho chế tác 100 quan tài đồng, tổ chức rước ra nhiều hướng khác nhau nhằm đánh lạc hướng. Nhờ vậy, những đối tượng có ý đồ xấu không thể xác định được vị trí lăng mộ thật sự. Đây được đánh giá là một trong những cách bảo vệ lăng mộ sáng suốt của các triều đại thời phong kiến Việt Nam.
Khi triều đại Đinh kết thúc, Lê Hoàn lên ngôi, nhiều quan lại không chấp nhận sự thay đổi đã nổi dậy chống lại. Đinh Công tiết chế cùng các trung thần khác bị quản thúc tại khu vực nay là Phủ Khống. Đối diện thông tin về thất bại của cuộc nổi dậy và cái chết của đồng đội, họ đã chọn cách tự kết liễu để giữ trọn lòng trung thành và danh dự. Tên gọi "Khống" tại Phủ Khống Tràng An được cho là mang ý nghĩa về một nơi lưu giữ tâm linh sâu thẳm, tưởng nhớ những con người trung nghĩa.
3.2. Cây thị "nghìn năm tuổi" cùng những điều kỳ thú
Một điều đặc biệt gây ấn tượng với du khách khi ghé thăm Phủ Khống Tràng An là sự hiện diện của cây thị cổ thụ hơn 1.000 năm tuổi mọc ngay trước cửa đền. Cây thị có thân to lớn, vỏ sần sùi, tán lá xanh quanh năm như chiếc ô che mát cho ngôi đền nhỏ phía dưới.
Cây thị nghìn năm tuổi tỏa bóng thiêng liêng trước Phủ Khống. (Nguồn: Sưu tầm)
Điều khiến cây thị này trở nên nổi tiếng chính là việc trên cây cùng lúc xuất hiện hai loại quả: quả tròn và quả dẹt. Người dân địa phương xem đây như biểu tượng của sự tái sinh, thể hiện vòng tuần hoàn của sống và chết trong quan niệm tâm linh.
Truyền thuyết kể rằng, chính cây thị cổ đã chứng kiến sự ra đi của bảy vị trung thần ngay dưới bóng mát của mình từ hàng thế kỷ trước. Theo năm tháng, cây cổ trở nên già nua rồi gãy đổ, nhưng kỳ diệu thay, tại vị trí gốc cây xưa, một cây thị non lại vươn mình mọc lên thành cây thị hiện tại. Câu chuyện ấy được xem như sự tiếp nối của những giá trị truyền thống, là minh chứng cho sức sống kiên cường của tinh thần anh hùng qua bao thế hệ.
4. Trải nghiệm nổi bật tại phủ Khống Tràng An
4.1. Chiêm ngưỡng lối kiến trúc chữ Đinh và không gian linh thiêng
Phủ Khống Tràng An được xây dựng dựa trên lối kiến trúc chữ Đinh truyền thống, phản ánh nét tinh tế của nghệ thuật xây dựng Việt xưa. Ngôi đền mang hình dáng chữ U, với hành lang dẫn vào khu thờ cúng chính, tạo cảm giác trang trọng và tĩnh tại cho người viếng. Cổng đền nổi bật với những đường nét chạm khắc tinh xảo, tái hiện sinh động câu chuyện lịch sử về bảy vị trung thần.
Phủ Khống mang kiến trúc chữ Đinh trong không gian linh thiêng. (Nguồn: Sưu tầm)
Các hạng mục chính của Phủ Khống sử dụng gỗ tứ thiện (Đinh, Lim, Sến, Táu) – những loại gỗ quý với độ bền vượt thời gian, giúp công trình tồn tại suốt hơn 1.000 năm. Kiến trúc ấy không chỉ là minh chứng cho bàn tay tài hoa của nghệ nhân xưa mà còn thể hiện sự thành kính đối với những nhân vật lịch sử được thờ tự.
Vị trí Phủ Khống Tràng An được lựa chọn kỹ lưỡng theo quy tắc phong thủy: phía sau là hang Khống linh thiêng làm "hậu châm", hai bên là núi đá vôi như "thanh long bạch hổ", trước mặt mở ra thung lũng nước mênh mông gọi là "minh đường". Sự phối hợp này tạo nên không gian hội tụ khí thiêng, nơi giao hòa giữa thiên nhiên và tâm linh.
4.2. Thưởng thức âm nhạc dân gian ở phủ Khống
Vào các dịp lễ lớn hoặc cuối tuần, tại Phủ Khống Tràng An thường diễn ra những buổi biểu diễn ca trù, dân ca Ninh Bình. Các làn điệu cổ vang vọng trong không gian tĩnh lặng giữa núi rừng mang đến cho du khách trải nghiệm văn hóa khó quên. Ngồi dưới tán cây thị cổ, lắng nghe âm nhạc truyền thống kể về quá khứ hào hùng là một hoạt động giàu cảm xúc.
Những chương trình nghệ thuật này không chỉ là dịp thưởng thức mà còn giúp du khách hiểu thêm về giá trị văn hóa tâm linh và nền âm nhạc lâu đời của vùng đất cố đô. Cùng với khung cảnh linh thiêng của Phủ Khống, âm nhạc dân gian góp phần tạo nên mối liên kết giữa các thế hệ, gợi nhắc về truyền thống dân tộc.
4.3. Kết hợp tham quan các điểm du lịch lân cận
Sau khi tham quan Phủ Khống Tràng An, du khách có thể tiếp tục hành trình khám phá Ninh Bình một cách trọn vẹn. Một gợi ý lý tưởng là ghé thăm Chùa Báo Hiếu – ngôi chùa với kiến trúc Phật giáo thanh tịnh, nằm giữa cảnh núi non trùng điệp, mang đến không gian yên bình, tĩnh lặng cho những ai muốn tạm rời xa nhịp sống hối hả. Tiếp đó, bạn có thể dạo quanh phố đi bộ Ninh Bình, thưởng thức ẩm thực địa phương và nhịp sống sinh động của phố núi.
Chùa Báo Hiếu ẩn mình giữa núi rừng thanh tịnh. (Nguồn: Sưu tầm)
Nếu muốn mở rộng hành trình và trải nghiệm thêm các hoạt động giải trí, Sun World Ha Nam cũng là một điểm đến thú vị không xa, nơi du khách có thể hòa mình vào những trò chơi hấp dẫn, cảnh quan sống động và không gian giải trí hiện đại, tạo nên một ngày khám phá vừa thư giãn vừa đầy màu sắc.
Phủ Khống Tràng An là nơi phù hợp cho những ai muốn tìm kiếm sự giao thoa giữa tâm linh, lịch sử và thiên nhiên. Đặt tour ngay hôm nay để cảm nhận không gian linh thiêng ngay giữa lòng di sản UNESCO Ninh Bình!
