1. Giới thiệu về ẩm thực Ninh Bình
Những cánh đồng lúa trải dài, núi đá vôi sừng sững và các dòng sông uốn lượn đã tạo thành nguồn nguyên liệu phong phú cho ẩm thực Ninh Bình. Thịt dê thả trên núi đá vôi săn chắc, gạo nếp tỏa hương thơm, cá đồng tươi rói và các loại rau mọc tự nhiên đã hòa quyện để làm nên những món ăn đậm nét địa phương.
Du khách đến đây cảm nhận văn hóa qua từng món ăn địa phương. (Nguồn: Sưu tầm)
Từng món đặc sản không chỉ là thức ăn, mà còn phản ánh nếp sống lao động và văn hóa của người dân nơi cố đô. Những bữa cơm với cơm cháy vàng rụm, các buổi sum họp cùng rượu cần Nho Quan hoặc bữa tiệc với dê núi thơm lừng đều là một phần của cuộc sống yên bình, gắn kết tình cảm nơi đây.
Ẩm thực Ninh Bình đã trở thành một điểm nhấn đặc sắc trong các hành trình khám phá. Khách du lịch đến với vùng đất này không chỉ để tận mắt ngắm nhìn Tràng An, Tam Cốc mà còn để thưởng thức những hương vị bản địa, cảm nhận sâu sắc văn hóa qua từng món ăn, từ đó chuyến đi trở nên trọn vẹn và ý nghĩa hơn.
2. Top đặc sản Ninh Bình nên thử
2.1. Thịt dê núi Ninh Bình
Thịt dê núi Ninh Bình đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý từ năm 2018, nổi bật bởi thớ thịt chắc, vị thơm đặc biệt và lượng mỡ ít hơn so với các loại dê chăn thả khác. Dê được nuôi thả tự nhiên trên những triền núi đá vôi, ăn các loại lá cây và cỏ dại nên thịt ngon, không có mùi gây và giá trị dinh dưỡng cao.
Thịt dê núi Ninh Bình đem lại vị thơm ít mỡ hấp dẫn. (Nguồn: Sưu tầm)
Người dân địa phương đã sáng tạo ra nhiều cách chế biến đa dạng từ nguyên liệu này như dê tái chanh chua ngọt, dê hấp thơm lừng, dê nướng ngũ vị, chân dê hầm thuốc bắc, dê nhúng mẻ chua cay và dồi dê chiên giòn. Mỗi món mang đến một trải nghiệm vị giác riêng, phù hợp với nhiều khẩu vị.
Địa chỉ thưởng thức uy tín:
• Nhà hàng Đức Dê: Đường Tràng An, phường Đông Thành, TP. Ninh Bình. Giờ mở cửa: 8h00–22h00
• Nhà hàng Lê Trọng Tấn: Khánh An, Yên Khánh, Ninh Bình. Giờ mở cửa: 8h00–22h00
• Nhà hàng Vua Dê: Đường Đinh Tiên Hoàng, phường Đông Thành, TP. Ninh Bình. Giờ mở cửa: 9h00–22h00
2.2. Cơm cháy Ninh Bình
Cơm cháy Ninh Bình được chế biến từ gạo nếp hương loại ngon, nấu bằng nồi gang truyền thống, sau đó đem phơi dưới nắng rồi đem chiên để có lớp cơm vàng giòn đặc trưng. Lớp cơm cháy này được phủ thêm mỡ hành dậy mùi, ruốc cay, tôm cháy giòn và thường ăn kèm nước mắm ớt pha chua ngọt.
Cơm cháy Ninh Bình giòn vàng từ gạo ngon và cách làm truyền thống. (Nguồn: Sưu tầm)
Món này đã được xếp vào Top 50 đặc sản Việt Nam và được công nhận là sản phẩm OCOP, thể hiện giá trị ẩm thực và truyền thống của Ninh Bình. Cơm cháy không chỉ mang đến cảm giác ngon miệng mà còn dễ bảo quản, thích hợp làm quà cho người thân, bạn bè sau mỗi chuyến đi.
Điểm mua uy tín:
• Cơm cháy Hoa Lư: Số 86 Trần Hưng Đạo, TP. Ninh Bình. Giờ mở cửa: 8h00–20h00
• Đại lý cơm cháy Minh Dương: Số 421 Trần Hưng Đạo, TP. Ninh Bình. Giờ mở cửa: 7h30–20h00
2.3. Nem chua Yên Mạc
Nem chua Yên Mạc đem đến vị chua nhẹ dịu từ thịt lợn tươi hòa cùng thính gạo rang thơm phức, tiêu sọ cay và được gói trong lá chuối xanh. Quá trình làm nem hoàn toàn bằng phương pháp thủ công, lên men tự nhiên để giữ được vị chua thanh, không quá gắt.
Nem chua Yên Mạc quyến rũ với vị chua nhẹ hòa thính gạo. (Nguồn: Sưu tầm)
Nem thường được làm thành những thanh nhỏ, khi bóc lớp lá chuối sẽ thấy màu trắng ngà, độ dẻo vừa phải. Khi ăn, vị chua dịu hòa quyện với mùi thơm của thính và hương lá chuối, tạo nên trải nghiệm ẩm thực Ninh Bình đậm đà hương đồng gió nội.
Địa chỉ mua uy tín:
• Nem chua Yên Mạc bà Thu: Xóm 7, xã Yên Mạc, Ninh Bình. Giờ mở cửa: 7h00–20h00
• Nem chua Ba Tròn: Đường Trần Hưng Đạo, TP. Ninh Bình. Giờ mở cửa: 8h00–18h00
2.4. Xôi trứng kiến và ốc núi
Xôi trứng kiến chỉ xuất hiện vào mùa hè ngắn ngủi. (Nguồn: Sưu tầm)
Xôi trứng kiến là món đặc sản chỉ xuất hiện vào mùa trứng kiến từ tháng 4 đến tháng 6 hằng năm. Trứng kiến được thu hái từ các hang đá sâu trong núi đá vôi, có vị béo và thơm tự nhiên. Sau khi được làm sạch, trứng kiến được xào cùng hành tím rồi rải đều lên xôi nếp dẻo, tạo nên món ăn vừa lạ vừa bổ dưỡng.
Thịt ốc núi gây ấn tượng bởi vị ngọt dai giòn tự nhiên. (Nguồn: Sưu tầm)
Ốc núi là loài sống trong các kẽ đá vôi, sử dụng nguồn nước khoáng nên thịt ốc có vị ngọt thanh, dai giòn đặc trưng. Ốc thường được hấp hoặc xào với lá lốt, mang đến hương vị mới lạ, gợi nhớ hồn núi rừng.
Gợi ý địa chỉ:
Chợ Ninh Bình: Đường Trần Hưng Đạo, TP. Ninh Bình. Giờ mở cửa: 6h00–18h00
Nhà hàng Thăng Long: Tràng An, phường Tây Hoa Lư, Ninh Bình. Giờ mở cửa: 8:00 - 22:00
Nhà hàng Vạn Bảo Ngọc: 86 Lương Văn Tuỵ, phường Hoa Lư, Ninh Bình. Giờ mở cửa: 7:30 - 23:00
2.5. Bánh đa cá rô, gỏi cá nhệch, các món cá đặc sản địa phương
Bánh đa cá rô mang hương vị dân dã khó quên. (Nguồn: Sưu tầm)
Bánh đa cá rô được chế biến từ cá rô đồng tươi, sau khi tách xương được rim với tiêu sọ rồi cho vào bánh đa mềm, chan cùng nước dùng ninh từ xương cá ngọt thanh. Món này thường dùng kèm với rau cải xanh non và ớt tương để tăng thêm vị ngon và màu sắc hấp dẫn.
Gỏi cá nhệch hấp dẫn nhờ vị ngọt và thớ thịt dai giòn. (Nguồn: Sưu tầm)
Gỏi cá nhệch gây ấn tượng bởi vị ngọt tự nhiên của cá, thớ thịt dai giòn cùng lá chanh thái nhỏ, thính rang vàng và gia vị chua cay. Món này thưởng thức vào mùa nước lớn khi cá nhệch đạt chất lượng ngon nhất. Ngoài ra, cá chuối nướng và cá kho gáo cũng là những lựa chọn hấp dẫn vào mùa mưa.
Địa chỉ nổi bật:
• Quán Hoàng An: Tràng An, TP. Ninh Bình. Giờ mở cửa: 8h00–20h00
• Nhà hàng Thăng Long: Số 31 Trần Phú, TP. Ninh Bình. Giờ mở cửa: 9h00–21h00
2.6. Rượu Kim Sơn, rượu cần Nho Quan và mắm tép Gia Viễn
Rượu Kim Sơn thơm nồng từ nếp cái hoa vàng truyền thống. (Nguồn: Sưu tầm)
Rượu Kim Sơn được làm từ nếp cái hoa vàng, nấu theo phương pháp truyền thống, có hương thơm riêng và độ cồn vừa phải. Rượu cần Nho Quan sử dụng men lá rừng và thường được thưởng thức bằng ống tre, tạo cảm giác ấm cúng trong các dịp tụ họp.
Mắm tép Gia Viễn đậm đà từ tép đồng ủ cổ truyền. (Nguồn: Sưu tầm)
Mắm tép Gia Viễn nổi bật bởi vị đậm, mặn mòi đặc trưng, được chế biến từ tép đồng tươi, ủ theo phương pháp cổ truyền. Ngoài làm nước chấm cho cơm cháy, mắm tép còn được dùng để nấu canh chua, làm phong phú thêm bữa cơm quê.
Địa chỉ trải nghiệm và mua:
• Rượu Kim Sơn: Làng Vân, xã Kim Sơn, Ninh Bình. Giờ mở cửa: 7h00–19h00
• Mắm tép Gia Viễn: Chợ Gia Viễn, huyện Gia Viễn, Ninh Bình
3. Gợi ý lịch trình du lịch kết hợp trải nghiệm ẩm thực Ninh Bình
Buổi sáng: Tham quan Tràng An, thưởng thức đặc sản Ninh Bình
Khu du lịch Tràng An chào đón du khách với vẻ đẹp sông núi. (Nguồn: Sưu tầm)
7h30: Bắt đầu một ngày mới tại Khu du lịch Tràng An, du khách lên thuyền khám phá quần thể danh thắng đã được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên và văn hóa thế giới. Những dải nước trong xanh, uốn lượn qua các hang động kỳ bí và núi đá vôi tạo nên khung cảnh khó quên.
10h30: Di chuyển đến Hang Múa, thử sức với 500 bậc thang để lên đến đỉnh Ngọa Long. Từ đây, toàn bộ khung cảnh Tam Cốc mở ra với dòng sông Ngô Đồng uốn quanh giữa những thửa ruộng lúa và núi đá vôi.
Hang Múa thu hút du khách bằng góc nhìn ngoạn mục. (Nguồn: Sưu tầm)
12h00: Nghỉ trưa ở Nhà hàng Đức Dê hoặc Hoàng Long Quán để thưởng thức những món ăn nổi bật của ẩm thực Ninh Bình như dê núi, cơm cháy vàng giòn, miến lươn đậm vị. Khoảnh khắc này giúp cảm nhận hương vị đích thực của vùng đất cố đô.
Nhà hàng địa phương đem đến hương vị đặc sản Ninh Bình trọn vẹn. (Nguồn: Sưu tầm)
Buổi chiều: Khám phá chùa Tam Chúc, Sun World Ha Nam
14h00: Tiếp tục hành trình tham quan quần thể chùa Tam Chúc, ngôi chùa có quy mô lớn nhất thế giới, nổi bật với sự hòa quyện giữa nét kiến trúc truyền thống và cảnh quan thiên nhiên. Không gian yên bình giữa núi non tạo cảm giác thanh tịnh, thư thái.
Chùa Tam Chúc chinh phục du khách bằng không gian hùng vĩ. (Nguồn: Sưu tầm)
15h30: Trải nghiệm ngồi thuyền trên hồ Tam Chúc nước xanh biếc, ghé thăm Điện Tam Thế, Ngọc Xá Lợi và chiêm bái tượng Quan Âm cao 57 m. Bầu không khí yên tĩnh, trong lành mang lại những phút giây an yên cho tâm hồn.
17h00: Kết thúc chuyến đi tại Sun World Ha Nam, nơi du khách có thể tham gia nhiều hoạt động vui chơi, ăn uống tại khu ẩm thực đa dạng. Đây cũng là thời điểm lý tưởng để nghỉ ngơi, nạp lại năng lượng trước khi lên đường về Hà Nội.
Sun World Ha Nam khép lại hành trình bằng trải nghiệm đáng nhớ.
Ẩm thực Ninh Bình là cầu nối gắn kết văn hóa giữa du khách và vùng đất cố đô. Đừng quên dành thời gian khám phá từng hương vị để chuyến đi thêm phần trọn vẹn và sâu sắc.
