1. Giới thiệu về chùa Đùng Ninh Bình
Nằm yên bình dưới tán rừng thông, chùa Đùng (hiện nay được biết đến với tên chùa Địa Tạng Phi Lai Tự) được xem là viên ngọc tâm linh của Ninh Bình. Không ít du khách vẫn còn nhầm lẫn về vị trí của ngôi chùa, nhưng chỉ cần một lần ghé thăm, ai cũng bị ấn tượng bởi nét đẹp cổ kính cùng không gian linh thiêng rất riêng.
1.1. Vị trí và đặc điểm nổi bật của chùa Đùng
Chùa Đùng nằm tại thôn Ninh Trung, xã Thanh Bình, tỉnh Ninh Bình, cách trung tâm Hà Nội khoảng 70 km về phía nam. Vị trí thuận lợi giúp du khách dễ dàng tiếp cận bằng xe khách hoặc xe cá nhân. Được xây dựng trên ngọn đồi nhỏ, phía sau ôm lấy rừng thông cổ, hai bên dựa vào các dãy núi tạo nên thế phong thủy "tả Thanh Long và hữu Bạch Hổ".

Quang cảnh chùa Đùng Ninh Bình thanh tịnh giữa núi rừng xanh mát. (Nguồn: Sưu tầm)
Không gian tại chùa Đùng luôn toát lên nét trầm mặc, linh thiêng giữa thiên nhiên núi rừng bạt ngàn. Quanh chùa là cây xanh phủ bóng, không khí trong lành, tĩnh lặng, tách biệt hoàn toàn với nhịp sống phố thị. Khuôn viên chùa rộng rãi, bằng phẳng, rất thích hợp cho các hoạt động tu tập, chiêm bái và tìm lại sự bình yên nội tại.
Về giá trị văn hóa, chùa Đùng Ninh Bình đóng vai trò là di tích lịch sử của xã Thanh Bình, từng là nơi các bậc vua chúa về cầu nguyện và trú ngụ. Ngôi chùa cũng lưu dấu nhiều giá trị kiến trúc, nghệ thuật và tôn giáo truyền thống xuyên suốt nhiều triều đại của người Việt.
1.2. Nguồn gốc tên gọi và truyền thuyết chùa Đùng
Tên gọi xưa "chùa Đùng" xuất phát từ tên thôn Đùng – nơi từng sở hữu quy mô chùa lớn có từ 100 đến 120 gian vào thế kỷ 10-11. Tên "Phi Lai" lại mang một ý nghĩa thú vị: truyền rằng khi vua Tự Đức đến chùa cầu con, lúc rời đi, ngài đã nói "Phi Lai", như một lời nhắn nhủ về việc có thể sẽ quay lại hoặc cũng có thể sẽ không bao giờ trở lại chốn này. Đến năm 2015, khi Đại đức Thích Minh Quang về trụ trì, tên chùa được đổi thành "Địa Tạng Phi Lai Tự", thể hiện ý nghĩa Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát luôn hiện hữu nơi đây.\

Chùa Đùng gắn liền với những câu chuyện lịch sử linh thiêng. (Nguồn: Sưu tầm)
Nhiều truyền thuyết dân gian gắn liền với chùa Đùng Ninh Bình. Một trong những câu chuyện được nhắc đến là về vua Trần Nghệ Tông, từng chọn chùa làm nơi ở ẩn. Trên đỉnh núi Phi Lai hiện còn tháp Phổ Đồng – nơi lưu giữ hơn 40 vị tổ sư với kiến trúc từ thời Lý và Trần. Sau trận chiến với Chiêm Thành, các tù binh cũng từng được đưa về chùa xây tháp, vì vậy kiến trúc nơi đây mang nhiều dấu ấn Chăm-pa.
Giá trị văn hóa Phật giáo ở chùa Đùng còn thể hiện rõ qua việc lưu giữ nhiều cổ vật, hiện vật gốm, đá, bia ký có giá trị. Những di vật này phản ánh lịch sử phát triển mỹ thuật Phật giáo Việt Nam, đồng thời tôn vinh vai trò của Đạo Phật trong việc đồng hành, bảo vệ đất nước qua các thời kỳ.
1.3. Vì sao nơi đây trở thành điểm du lịch nổi bật thu hút đông đảo du khách
Chùa Đùng Ninh Bình là nơi được nhiều người tìm đến để cầu may, cầu bình an. Không gian chùa tĩnh lặng, thích hợp cho việc tịnh tâm, chiêm bái cũng như tham dự các lễ hội, sự kiện tâm linh ý nghĩa. Nhiều vị khách chia sẻ cảm giác thanh thản khi dạo bước trong khuôn viên ngập tràn cây xanh của chùa.
Điểm đáng chú ý của chùa Đùng là giá trị nghệ thuật và kiến trúc thời Lý và Trần vẫn còn được bảo tồn. Những dấu vết bàn đá, chân tảng, kiến trúc tháp và các pho tượng Phật cổ là minh chứng rõ nhất về trình độ điêu khắc, xây dựng của người xưa. Các hình chạm khắc sen, chân tảng, tháp đá và bia ký giúp các nhà nghiên cứu xác định giá trị lịch sử văn hóa của nơi này.
2. Hướng dẫn di chuyển đến chùa Đùng Ninh Bình
Việc đến chùa Đùng Ninh Bình rất thuận lợi với nhiều phương tiện khác nhau. Nếu đi bằng xe cá nhân, bạn có thể chọn lộ trình theo cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình, ra tại nút giao Phủ Lý – Hà Nam, tiếp tục theo quốc lộ 1A rồi men theo các tuyến đường Thanh Phong, Thanh Lưu, Liêm Sơn. Từ Hà Nội, thời gian di chuyển khoảng 1 tiếng cho quãng đường 70 km.
Với những ai chọn xe khách, bạn có thể đón xe tại bến Giáp Bát hoặc Mỹ Đình theo tuyến Hà Nội – Ninh Bình, dừng tại phường Hà Nam rồi tiếp tục di chuyển bằng xe tuyến nội tỉnh. Tuyến đường tới chùa Đùng thông thoáng, dễ đi, phù hợp cho cả nhóm bạn hoặc cá nhân. Để thuận tiện, bạn nên ghi chú cụ thể địa chỉ: thôn Ninh Trung, xã Thanh Bình, tỉnh Ninh Bình.
3. Thời điểm lý tưởng để ghé thăm chùa Đùng
Khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 4 âm lịch hoặc tháng 6 đến tháng 7 âm lịch là lúc chùa Đùng Ninh Bình rực rỡ nhất với khí hậu dịu mát, cảnh sắc tươi mới. Đây là thời điểm lý tưởng để du khách du xuân, chiêm bái, dự lễ hội và cảm nhận trọn vẹn không gian tâm linh yên bình. Bầu không khí trong lành sẽ đem lại trải nghiệm khó quên cho mỗi hành trình.

Mùa xuân là thời điểm lý tưởng để viếng chùa Đùng. (Nguồn: Sưu tầm)
Lễ hội chùa Đùng thường tổ chức vào đầu năm với nhiều hoạt động cầu may, cầu an, thu hút đông đảo phật tử và khách thập phương. Khoảng thời gian này, không khí tại chùa thêm phần sôi động với nghi lễ truyền thống, tạo nên sự trang nghiêm và linh thiêng đặc biệt. Để tham dự đầy đủ các hoạt động, du khách nên cân nhắc đến sớm.
4. Những trải nghiệm nổi bật tại chùa Đùng Ninh Bình
4.1. Chiêm bái công trình tâm linh cổ kính

Kiến trúc chùa Đùng Ninh Bình mang đậm dấu ấn cổ truyền Việt. (Nguồn: Sưu tầm)
Kiến trúc của chùa Đùng Ninh Bình gây ấn tượng mạnh với chính điện, tam quan, các khu vực thờ tự và tượng Phật cổ. Tháp chuông, nhà tổ, gian trà thất trưng bày cổ vật tạo nên một quần thể kiến trúc hài hòa. Mỗi công trình đều mang đậm dấu ấn thời gian và tâm huyết của các thế hệ thầy tu đã từng tu tập nơi đây.

Nghệ thuật điêu khắc tại chùa Đùng thể hiện sự tinh xảo và tâm linh. (Nguồn: Sưu tầm)
Nghệ thuật điêu khắc tại chùa Đùng đặc sắc với các chi tiết chạm khắc gỗ, đá mang cảm hứng mỹ thuật thời xưa. Chân tảng, cánh sen trên đá là những dấu tích điêu khắc tinh xảo thời Lý - Trần, thể hiện trình độ nghề thủ công cao của người xưa. Du khách có thể dành thời gian ngắm nhìn và tìm hiểu về từng chi tiết nghệ thuật độc đáo này.
Khu vực bảo tồn cổ vật của chùa lưu giữ nhiều bia đá, gốm men cổ, linh vật và cổ vật các triều đại được trưng bày phục vụ nghiên cứu và tham quan. Những hiện vật này không chỉ có giá trị lịch sử mà còn là minh chứng cho sự phát triển của nghệ thuật Phật giáo Việt Nam qua các thời kỳ.
4.2. Khám phá không gian thiên nhiên yên bình
Không gian thiên nhiên bên trong chùa Đùng Ninh Bình hòa quyện giữa rừng thông, những khu vườn thiền và lối đi đá cổ, tạo nên một bầu không khí thanh tịnh, xanh mát. Âm thanh của rừng thông và tiếng ve hòa quyện tạo cảm giác thư thái cho tâm hồn mỗi người. Đường đá cổ dẫn sâu vào từng khu vực trong chùa cho cảm giác như đang bước vào một không gian khác biệt, yên ả.

Không gian thiên nhiên quanh chùa Đùng yên bình và tĩnh tại. (Nguồn: Sưu tầm)
Nhiều du khách cũng tìm đến các góc chụp ảnh đẹp ở cổng tam quan, bậc đá lên chùa, khu rừng thông hay vườn thiền để lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ. Đặc biệt, cảnh sắc buổi sớm với những tia nắng xuyên qua rừng thông khiến toàn bộ khuôn viên chùa càng thêm thơ mộng, thích hợp để cảm nhận sự yên bình trọn vẹn.
4.3. Trải nghiệm các hoạt động văn hóa tâm linh
Những hoạt động cầu an đầu năm, lễ hội tại chùa Đùng Ninh Bình là dịp để du khách hòa mình vào không khí lễ cầu phúc, lễ tụng kinh, phóng sinh và tham gia các hoạt động thiện nguyện đầy ý nghĩa. Mỗi nghi lễ đều mang giá trị tâm linh sâu sắc, giúp mọi người hiểu thêm về nét văn hóa Phật giáo lâu đời.

Du khách được trải nghiệm văn hóa tâm linh sâu sắc tại chùa Đùng. (Nguồn: Sưu tầm)
Còn vào những ngày thường, bạn hoàn toàn có thể chiêm bái tượng Phật, ghé thăm tháp chuông, lễ Phật, nghe kinh và thưởng thức trà. Dù là hoạt động đơn giản, tất cả đều mang lại cảm giác nhẹ nhàng, thanh lọc tâm trí. Nhiều người từng đến đây đều đồng cảm với cảm giác bình yên, nhẹ nhõm mà không gian chùa mang lại.
Không khí tĩnh lặng, yên ả của chùa Đùng cũng là điều thu hút những ai mong muốn tìm về nơi chốn an yên. Âm vang của tiếng kinh, tiếng chuông chùa và âm thanh rừng thông tạo nên bản hòa âm tự nhiên, đưa lòng người đến với sự thanh tịnh sâu lắng.
5. Kinh nghiệm và lưu ý khi tham quan chùa Đùng
Khi tới chùa Đùng Ninh Bình, du khách nên chọn trang phục lịch sự, kín đáo để phù hợp với không gian tôn nghiêm của chùa. Nên tránh các kiểu áo sát nách, quần short, trang phục quá ngắn để thể hiện sự tôn trọng đối với nơi linh thiêng. Việc lựa chọn trang phục phù hợp cũng góp phần tạo nên không khí trang nghiêm cho toàn bộ khu vực chùa.
Trong khuôn viên chùa, mọi người nên chú ý giữ gìn vệ sinh, không vứt rác bừa bãi, đồng thời giữ trật tự, tránh nói chuyện lớn tiếng hoặc cười đùa quá mức. Việc di chuyển nhẹ nhàng, tránh gây ảnh hưởng đến sự tĩnh lặng chung là điều cần thiết để mỗi người có thể cảm nhận trọn vẹn giá trị tâm linh của nơi này.
Khi muốn chụp ảnh, nên hỏi ý kiến sư thầy nếu muốn ghi lại hình ảnh tại các khu vực thờ tự hoặc những vị trí nhạy cảm. Bạn nên đến chùa vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn để tận hưởng không gian yên tĩnh và tránh nắng gắt. Đây cũng là thời điểm thích hợp để cảm nhận rõ nhất nét thanh bình của chùa Đùng.
6. Gợi ý lịch trình trải nghiệm kết hợp các địa điểm du lịch lân cận
Sau khi ghé thăm chùa Đùng Ninh Bình, bạn có thể kết hợp tham quan Sun World Ha Nam – điểm vui chơi giải trí hiện đại với nhiều dịch vụ chất lượng. Khu vực này chỉ cách chùa chưa tới 1 giờ di chuyển, dễ dàng di chuyển trong cùng ngày.

Sun World Hà Nam là điểm vui chơi giải trí sôi động giữa lòng miền Bắc. (Nguồn: Sưu tầm)
Ngoài ra, Tam Cốc – Bích Động, danh thắng nổi tiếng của Ninh Bình với cảnh sắc sông núi thơ mộng, được ví như "Hạ Long trên cạn", cũng rất phù hợp để kết hợp tham quan. Du khách có thể thử cảm giác ngồi thuyền xuyên qua hệ thống hang động tự nhiên, chiêm ngưỡng vẻ đẹp kỳ vĩ của thiên nhiên đất trời. Ngoài ra, quần thể danh thắng Tràng An với hệ thống hang động, chùa cổ và khung cảnh đặc sắc cũng là điểm dừng chân lý tưởng cho hành trình khám phá.

Tam Cốc Bích Động mang vẻ đẹp sông núi hữu tình như tranh vẽ. (Nguồn: Sưu tầm)
Việc kết hợp tham quan giữa chùa Đùng Ninh Bình với các danh thắng lân cận giúp hành trình trở nên đa dạng, trải nghiệm được nét đẹp văn hóa, lịch sử và thiên nhiên của vùng đất miền Bắc. Từ không gian tâm linh tĩnh lặng đến những thắng cảnh tự nhiên kỳ vĩ, mỗi điểm đến đều lưu lại cho du khách những dấu ấn khó quên.
Chùa Đùng Ninh Bình vừa là điểm đến tâm linh, vừa là nơi lưu giữ giá trị văn hóa, lịch sử của dân tộc. Hãy lên kế hoạch cho chuyến đi để cảm nhận sự bình yên và khám phá những câu chuyện cổ xưa đầy hấp dẫn!



