1. Giới thiệu đôi nét về Cố đô Hoa Lư Ninh Bình
Cố đô Hoa Lư được xem là điểm khởi đầu cho trang sử vàng của dân tộc Việt Nam. Nằm giữa thung lũng trù phú được bao bọc bởi núi đá vôi hùng vĩ và dòng sông Hoàng Long êm đềm, nơi đây từng là kinh đô của nước Đại Cồ Việt dưới triều Đinh và Tiền Lê. Chính tại mảnh đất này, Đinh Bộ Lĩnh đã dẹp yên 12 sứ quân, thống nhất giang sơn, lên ngôi Hoàng đế và đặt nền móng đầu tiên cho một quốc gia độc lập, mở ra kỷ nguyên tự chủ trong lịch sử dân tộc.
Cố đo Hoa Lư từng là trung tâm chính trị, kinh tế và quân sự của nước Đại Cồ Việt. (Nguồn: Sưu tầm)
Trải qua hơn một nghìn năm, dấu ấn của kinh đô xưa vẫn hiện hữu trong từng mái đền, cổng thành, dòng sông, ngọn núi. Du khách khi đặt chân đến nơi đây sẽ cảm nhận được bầu không khí trầm mặc và linh thiêng của vùng đất từng giữ vai trò trọng yếu trong buổi đầu dựng nước. Những công trình như đền vua Đinh, đền vua Lê, chùa Nhất Trụ hay thành cổ Hoa Lư vẫn lặng lẽ kể lại câu chuyện oai hùng của một thời mở cõi, lưu dấu bao chiến công và tinh thần quật cường của dân tộc.
Ngày nay, tour Cố đô Hoa Lư Ninh Bình không chỉ là hành trình khám phá di tích mà còn là chuyến đi trở về với cội nguồn dân tộc. Giữa khung cảnh sông núi hữu tình, du khách vừa được chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính, vừa cảm nhận hơi thở của lịch sử vang vọng qua từng viên đá, mái ngói, khiến chuyến đi trở nên ý nghĩa và đáng nhớ hơn bao giờ hết.
2. Thời điểm lý tưởng để đi tour Cố đô Hoa Lư Ninh Bình
Thời điểm lý tưởng nhất để đi tour Cố đô Hoa Lư là vào mùa xuân và đầu mùa hè, tức khoảng từ tháng 2 đến tháng 5 hằng năm. Lúc này, tiết trời mát mẻ, trong lành, cây cối xanh tươi và hoa cỏ nở rộ, rất thích hợp cho việc tham quan, chụp ảnh và tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của vùng đất cố đô. Đặc biệt, vào tháng 3 âm lịch, nơi đây diễn ra Lễ hội Trường Yên, một trong những lễ hội lớn nhất Ninh Bình, tái hiện sinh động hình ảnh vua Đinh, vua Lê cùng những nghi thức truyền thống đặc sắc, thu hút đông đảo du khách thập phương.
Nếu yêu thích không gian yên tĩnh, thanh bình, du khách có thể chọn thời điểm từ tháng 9 đến tháng 11. Khi ấy, Hoa Lư bước vào mùa thu, bầu trời trong xanh, nắng vàng trải khắp núi đồi, còn những cánh đồng lúa bắt đầu chuyển màu óng ả. Không khí mát mẻ, dễ chịu cùng cảnh sắc trầm lắng khiến nơi đây trở thành điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tạm rời xa nhịp sống ồn ào để tìm lại cảm giác an yên giữa vùng đất Cố đô.
Mỗi mùa tại Cố đô Hoa Lư lại mang một vẻ đẹp và nét đặc trưng riêng. (Nguồn: Sưu tầm)
3. Những điểm du lịch nổi bật trong tour Cố đô Hoa Lư Ninh Bình
3.1. Đền vua Đinh Tiên Hoàng
Nằm trong quần thể di tích Cố đô Hoa Lư, đền vua Đinh Tiên Hoàng là điểm đến không thể bỏ qua trong hành trình khám phá Ninh Bình. Ngôi đền tọa lạc tại phường Tây Hoa Lư, nơi được xem là trung tâm của kinh đô xưa, tựa lưng vào núi Mã Yên hùng vĩ và hướng ra dòng sông Hoàng Long hiền hòa. Nhờ thế đất “tọa sơn hướng thủy” tuyệt đẹp, đền vừa mang nét uy nghi của chốn thờ tự, vừa ẩn chứa vẻ thơ mộng đặc trưng của vùng đất Cố đô. Tại đây, du khách có thể cảm nhận rõ không khí linh thiêng, trầm mặc, nơi từng chứng kiến bao dấu ấn lịch sử của buổi đầu dựng nước.
Đền Vua Đinh Tiên Hoàng là nơi thờ tự hoàng đế đầu tiên của nước Đại Cồ Việt. (Nguồn: Sưu tầm)
Được xây dựng từ thời Lý và trùng tu nhiều lần qua các triều đại, đến nay, đền vẫn giữ gần như nguyên vẹn phong cách kiến trúc cổ “nội công ngoại quốc”. Toàn bộ công trình được chia thành nhiều hạng mục như cổng ngọ môn, hồ sen, vườn hoa, nghi môn nội – ngoại, cùng ba tòa chính: Bái Đường, Thiên Hương và Hậu Cung. Mỗi gian nhà, mỗi cột gỗ lim hay phiến đá chạm trổ đều thể hiện sự tỉ mỉ và tinh xảo của các nghệ nhân xưa. Đặc biệt, tượng vua Đinh và các hoàng tử được đặt trang trọng trong Hậu Cung, tạc bằng gỗ quý, sơn son thếp vàng rực rỡ, biểu trưng cho sự tôn kính và lòng biết ơn sâu sắc của hậu thế.
Đền vua Đinh Tiên Hoàng không chỉ là nơi tưởng niệm vị vua anh hùng đã thống nhất giang sơn mà còn là một tuyệt tác nghệ thuật mang đậm hồn dân tộc. Từng đường nét chạm khắc, từng bức hoành phi, câu đối đều phản ánh tinh thần, khát vọng và tài hoa của người Việt thời Đại Cồ Việt. Ghé thăm nơi đây, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính mà còn có cơ hội lắng nghe những câu chuyện lịch sử đầy tự hào về vị vua khai quốc đã viết nên trang mở đầu cho kỷ nguyên độc lập của dân tộc.
3.2. Đền vua Lê Đại Hành
Cách đền vua Đinh Tiên Hoàng chỉ vài trăm mét, đền vua Lê Đại Hành nằm yên bình dưới chân núi Đìa, giữa khung cảnh sông núi hữu tình của vùng đất Hoa Lư. Nơi đây thờ vua Lê Đại Hành, vị minh quân đã lãnh đạo nhân dân đánh bại quân Tống xâm lược và tiếp nối sự nghiệp dựng nước của triều Đinh. Dù không quá đồ sộ, ngôi đền vẫn gây ấn tượng bởi vẻ cổ kính và dấu ấn đậm nét của triều Tiền Lê. Trong không gian yên ả, tiếng chuông gió vang nhẹ bên mái ngói phủ rêu càng làm nổi bật vẻ trang nghiêm và linh thiêng của chốn thờ tự ngàn năm tuổi này.
Ngôi đền được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống, gồm ba tòa chính: Bái Đường, Thiên Hương và Chính Cung, nối liền nhau theo trục thẳng. Bái Đường là nơi hành lễ, tiếp đến là Thiên Hương thờ danh tướng Phạm Cự Lượng, người đã có công lớn trong việc phò tá vua Lê Hoàn lên ngôi. Trong Chính Cung, tượng vua Lê Đại Hành được đặt ở vị trí trung tâm, khuôn mặt quắc thước, toát lên khí chất của một bậc minh quân. Hai bên là tượng hoàng hậu Dương Vân Nga và vua Lê Long Đĩnh, tái hiện hình ảnh triều Tiền Lê hưng thịnh một thời.
Phía trước đền là quảng trường trung tâm, nơi từng diễn ra các nghi lễ lớn của kinh thành Hoa Lư xưa. Bao quanh là hào nước uốn lượn và hàng cây xanh rợp bóng, tạo nên khung cảnh yên bình, thơ mộng mà vẫn mang dáng dấp của một kinh đô kiên cố thuở nào. Bên trong đền còn lưu giữ nhiều cổ vật quý giá như đồ gốm, chuông đồng, bia đá và những di vật khai quật từ nền cung điện cũ, minh chứng cho một thời kỳ vàng son trong lịch sử dân tộc. Đến thăm đền vua Lê Đại Hành, du khách không chỉ được chiêm bái chốn linh thiêng mà còn có dịp cảm nhận trọn vẹn tinh thần hào hùng của triều đại đã góp phần định hình nền độc lập cho đất nước.
3.3. Hoa Lư tứ trấn
Giữa không gian linh thiêng của vùng đất Cố đô, hệ thống Hoa Lư tứ trấn được xem như bức tường thành vô hình bảo vệ kinh đô xưa, vừa mang ý nghĩa phong thủy vừa thể hiện tín ngưỡng dân gian sâu sắc của người Việt. Bốn ngôi đền linh thiêng trấn giữ bốn phương không chỉ là nơi thờ tự mà còn là biểu tượng của lòng trung nghĩa, sức mạnh và sự che chở cho muôn dân. Khi tham gia tour Cố đô Hoa Lư Ninh Bình, du khách sẽ được nghe những câu chuyện huyền thoại gắn liền với từng vị thần, mỗi câu chuyện đều gợi lên niềm tự hào về quá khứ hào hùng của dân tộc.
Trấn Đông là đền Thần Thiên Tôn, nơi thờ vị thần đã giúp vua Đinh Tiên Hoàng dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước. Theo truyền thuyết, ông được Ngọc Hoàng phong làm Trấn Vũ Đại Tướng Quân, ban thanh kiếm Tam Thai Thất Tinh để trừ tà, bảo vệ nhân gian.
Trấn Tây là đền Thần Cao Sơn, con thứ 17 của vua Lạc Long Quân, người đã dạy dân khai hoang, lập ấp và giữ yên vùng biên viễn phía tây kinh đô. Ngôi đền hiện thuộc khu du lịch tâm linh chùa Bái Đính, là điểm hành hương quen thuộc của du khách thập phương.
Trấn Nam là đền Thần Quý Minh Đại Vương, vị thần có công trấn giữ vùng Sơn Nam, bảo vệ cửa ngõ phía nam kinh đô Hoa Lư. Ngôi đền được xây dựng từ thời vua Hùng và được trùng tu qua nhiều triều đại, đặc biệt là dưới thời Trần Thái Tông, vẫn giữ nguyên vẻ cổ kính rêu phong.
Trấn Bắc là đền thờ Không Lộ thiền sư – Đức Thánh Nguyễn, vị cao tăng thời Lý nổi tiếng với tài năng và đức độ phi thường. Ông là người phục hưng nghề đúc đồng, góp phần gìn giữ tinh hoa văn minh Đông Sơn. Ngôi đền được dựng trên nền chùa Viên Quang do chính thiền sư sáng lập năm 1121, đến nay vẫn là chốn linh thiêng được người dân tôn kính.
3.4. Các chùa ở Hoa Lư
Cố đô Hoa Lư không chỉ là nơi khởi nguồn cho nền độc lập của dân tộc mà còn là vùng đất hội tụ những giá trị tâm linh và văn hóa bền vững. Khi tham gia tour Cố đô Hoa Lư Ninh Bình, du khách sẽ được hòa mình vào không gian yên tĩnh, thoang thoảng mùi hương trầm và tiếng chuông chùa ngân vang giữa thung lũng, cảm nhận sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên, giữa hiện tại và quá khứ.
Trong số những ngôi chùa cổ, chùa Nhất Trụ là điểm dừng chân nổi bật nhất. Được xây dựng vào thời vua Lê Đại Hành, chùa còn được gọi là chùa Một Cột, nổi tiếng với cột kinh bằng đá cao hơn 4 m đặt giữa sân, biểu tượng cho trí tuệ và sức mạnh của đạo Phật. Trên thân cột khắc những bài kinh cổ bằng chữ Hán, minh chứng cho thời kỳ Phật giáo hưng thịnh gắn liền với triều đại nhà Lê. Trải qua bao biến cố, ngôi chùa vẫn giữ được vẻ cổ kính, trầm mặc và là nơi nhiều du khách tìm đến để tìm lại cảm giác an nhiên giữa lòng Cố đô.
Bên cạnh đó, chùa Bái Đính cũng là điểm đến không thể bỏ qua khi đến Hoa Lư. Với kiến trúc nguy nga, hàng trăm pho tượng La Hán bằng đá và tượng Phật Di Lặc khổng lồ, chùa vừa mang dáng dấp truyền thống vừa toát lên vẻ uy nghi của thời đại mới. Ngoài ra, vùng đất Hoa Lư còn có nhiều chùa cổ khác như chùa Bàn Long, chùa Kim Ngân, chùa Bà Ngô hay chùa Am Tiên, mỗi ngôi chùa là một mảnh ghép góp phần tạo nên bức tranh tâm linh đa sắc của Ninh Bình. Dù đến để chiêm bái hay vãn cảnh, du khách đều có thể cảm nhận rõ nét sự bình yên và chiều sâu văn hóa mà vùng đất này gìn giữ suốt ngàn năm lịch sử.
4. Một số lưu ý khi tham gia tour Cố đô Hoa Lư Ninh Bình
Để chuyến đi diễn ra trọn vẹn và thuận lợi, du khách nên chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi khởi hành. Dưới đây là một số lưu ý hữu ích giúp du khách có trải nghiệm đáng nhớ tại vùng đất Cố đô:
Chuẩn bị trang phục phù hợp: Du khách nên chọn trang phục lịch sự, gọn gàng và thoải mái để thuận tiện khi di chuyển, đặc biệt khi vào các khu di tích, đền chùa.
Chuẩn bị vật dụng cần thiết: Mang theo nước uống, kem chống nắng, ô hoặc áo mưa nhẹ tùy theo mùa. Nếu đi vào mùa hè, du khách nên chuẩn bị thêm nón rộng vành và khăn ướt. Với du khách thích chụp ảnh, máy ảnh hoặc điện thoại sạc đầy pin là vật dụng không thể thiếu.
Tuân thủ quy định tại điểm di tích: Khi tham quan khu vực đền, chùa, du khách cần giữ gìn trật tự, không xả rác, không chạm tay vào hiện vật, và hạn chế nói to.
Lưu ý khi đặt tour: Du khách nên chọn các đơn vị lữ hành uy tín, có hướng dẫn viên am hiểu lịch sử để giúp tìm hiểu hiểu sâu hơn về văn hóa, phong tục và truyền thuyết gắn liền với từng di tích. Ngoài ra, hãy kiểm tra rõ giá tour, thời gian khởi hành, dịch vụ đi kèm và chính sách hủy tour trước khi đặt.
Kết hợp tham quan những địa điểm nổi tiếng tại Ninh Bình: Bên cạnh Cố đô Hoa Lư, du khách có thể kết hợp khám phá các điểm đến nổi bật khác như Tràng An, Tam Cốc – Bích Động, Hang Múa, Sun World Ha Nam hay Quảng trường Thời Đại…. Mỗi địa điểm đều mang một nét đẹp riêng, góp phần tạo nên hành trình khám phá Ninh Bình đầy màu sắc và cảm xúc.
Kết hợp tham quan và check-in tại Hang Múa Ninh Bình. (Nguồn: Sưu tầm)
Tour Cố đô Hoa Lư Ninh Bình không chỉ là chuyến đi tham quan những di tích nghìn năm tuổi mà còn là cơ hội để du khách lắng nghe hơi thở của lịch sử, cảm nhận vẻ đẹp giao hòa giữa thiên nhiên và văn hóa dân tộc. Mỗi mái đền, mỗi ngôi chùa, mỗi con đường nơi đây đều kể một câu chuyện về quá khứ hào hùng và tinh thần bất khuất của cha ông. Nếu bạn đang tìm một điểm đến vừa bình yên, vừa giàu giá trị văn hóa, hãy lên kế hoạch cho chuyến đi đến Cố đô Hoa Lư Ninh Bình để một lần được đặt chân về với kinh đô xưa và mang về những trải nghiệm khó quên.
