1. Giới thiệu về chùa Phật Quang Hà Nam
1.1. Lịch sử hình thành và vai trò trong Phật giáo.
Tọa lạc giữa khung cảnh yên bình của thôn Dư Nhân, xã Tân Thanh, tỉnh Ninh Bình, chùa Phật Quang là chứng nhân cho bao thăng trầm của thời gian và sự đổi thay của vùng đất cố đô. Từ thuở ban đầu chỉ là một thiền viện nhỏ giữa làng quê, ngôi chùa dần phát triển, trở thành điểm tựa tâm linh quan trọng, gắn bó sâu sắc với đời sống tinh thần của người dân địa phương qua nhiều thế hệ.
Chùa Phật Quang Hà Nam - nét bình yên giữa miền quê. (Nguồn: sưu tầm)
Dấu mốc quan trọng mở ra bước ngoặt mới cho chùa Phật Quang là năm 2015, khi Đại đức Thích Thiên Ân chính thức tiếp nhận trọng trách trụ trì và trùng tu ngôi chùa. Dưới sự dẫn dắt của Đại đức, khuôn viên chùa được mở rộng lên hơn 13 ha, với định hướng phát triển thành trung tâm tu học thiền định tiêu biểu của khu vực miền Bắc. Công trình trùng tu không chỉ gìn giữ giá trị lịch sử lâu đời, mà còn mang đến hơi thở mới vừa cổ kính, trang nghiêm, vừa gần gũi và đầy sức sống.
1.2. Vị trí địa lý, đường đi và điểm nổi bật.
Chùa Phật Quang chỉ cách trung tâm Hà Nội khoảng 69 km, phù hợp để du khách có thể thực hiện chuyến hành hương trong ngày. Từ Hà Nội, có thể lựa chọn di chuyển qua quốc lộ 1A hoặc cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình, bằng xe máy, ô tô cá nhân, xe khách hoặc tàu hỏa. Nếu đi tàu, bạn có thể xuống tại ga Phủ Lý, sau đó tiếp tục thêm khoảng 10–12 km để tới chùa.
Với du khách xuất phát từ TP.HCM hoặc các tỉnh phía Nam, cách nhanh và tiện nhất là bay ra Hà Nội, rồi di chuyển tiếp về Hà Nam. Du khách có thể thuê xe máy hoặc bắt taxi về chùa, vừa thuận tiện vừa có dịp ngắm nhìn cảnh làng quê Bắc Bộ yên bình dọc đường đi. Nhờ hệ thống giao thông hiện đại và đồng bộ, việc di chuyển tới chùa Phật Quang ngày nay trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.
Giữa vùng đồng bằng sông Hồng, chùa Phật Quang nổi bật như một điểm nhấn kiến trúc và tâm linh độc đáo. Ngôi chùa mang vẻ đẹp giao hòa giữa phong cách Nhật Bản tinh giản và truyền thống Việt Nam mộc mạc, tạo nên một không gian thiền tịnh, an nhiên. Chính sự kết hợp hài hòa ấy khiến chùa không chỉ là điểm đến linh thiêng cho Phật tử, mà còn là nơi chiêm bái, thưởng ngoạn nghệ thuật và văn hóa cho mọi du khách tìm về với miền tĩnh lặng.
2. Kiến trúc và không gian độc đáo tại chùa Phật Quang Hà Nam
2.1. Kiến trúc Nhật Bản kết hợp truyền thống Việt
Chùa Phật Quang mang đến ấn tượng khó quên với kiến trúc đậm phong vị Nhật Bản, hòa quyện tinh tế trong khung cảnh thanh tịnh của miền Bắc Bộ. Từ hòn non bộ, hồ cá, bàn ghế đá đến bonsai,... mọi chi tiết đều được chăm chút tỉ mỉ, thể hiện sự chỉn chu và tinh thần thiền định sâu sắc. Đặc biệt, những bức thư pháp khắc trên phiến đá do Đại đức Thích Thiên Ân tự tay viết không chỉ là điểm nhấn thẩm mỹ, mà còn truyền tải năng lượng bình yên và lòng tôn kính đối với đạo pháp.
Chùa Phật Quang là giao hòa kiến trúc Nhật Bản và nét truyền thống Việt. (Nguồn: Sưu tầm)
Điểm đặc sắc của ngôi chùa nằm ở sự giao hòa giữa kiến trúc Nhật Bản và bản sắc Việt Nam. Các công trình như chánh điện, nhà Tổ, lầu trà hay giảng đường vẫn giữ nguyên hồn Việt qua từng đường chạm khắc tỉ mỉ trên gỗ quý, họa tiết sen, mây, đá tự nhiên được phối hợp khéo léo. Sự kết hợp ấy tạo nên một tổng thể vừa trang nghiêm vừa gần gũi.
2.2. Các công trình nổi bật: Tam Bảo, vườn đá, lầu trà, thư pháp.
Khu Tam Bảo nằm ở vị trí trung tâm của chùa Phật Quang. Công trình mang dáng dấp cổ kính với mái cong uyển chuyển, hàng cột gỗ vững chãi và không gian mở tràn ngập gió, ánh sáng. Giữa chánh điện, tượng Phật an tọa trên đài sen, xung quanh là những bức thư pháp do Đại đức Thích Thiên Ân viết tay, mỗi nét chữ chứa đựng một triết lý thiền sâu lắng, như lời nhắc nhở người tu hành giữ tâm an giữa đời thường.
Quang cảnh Chùa Phật Quang yên bình giữa thiên nhiên. (Nguồn: Sưu tầm)
Bước ra ngoài, vườn đá được thiết kế mang đậm phong cách Nhật Bản, với non bộ lớn, lối đi uốn lượn quanh hồ cá trong vắt. Trên những phiến đá là chữ thư pháp khắc tinh tế, phản chiếu ánh nắng và sóng nước, gợi cảm giác tĩnh tại, thiền định.
Nhà Tổ vẫn giữ nguyên nét kiến trúc Việt cổ, mộc mạc và trang nghiêm. Lầu trà là điểm dừng chân lý tưởng, nơi du khách có thể thong thả nhâm nhi chén trà, tận hưởng hương gió và sự thanh mát của núi non. Giảng đường và khu sân vườn rộng tạo điều kiện cho các buổi giảng pháp, sinh hoạt Phật tử diễn ra thường xuyên. Đặc biệt, khắp khuôn viên – từ chánh điện đến các tảng đá trong vườn – đều hiện diện những bức thư pháp mang triết lý thiền, vừa là tác phẩm nghệ thuật, vừa là “ngọn đèn tâm” soi sáng cho người chiêm bái.
2.3. Cảnh quan và cảm hứng thiền tịnh.
Khuôn viên chùa Phật Quang Hà Nam rộng rãi, được thiết kế theo tinh thần “thiền giữa đời”. Những hồ cá, non bộ, bonsai được sắp đặt hài hòa, tạo nên bức tranh thiên nhiên cân đối và tinh tế.
Dạo quanh khu vườn, du khách dễ dàng cảm nhận tiếng chuông ngân vang, tiếng nước chảy và chim hót, tất cả hòa thành một bản nhạc nhẹ của sự an yên. Không gian nơi đây như giúp con người trút bỏ mệt mỏi, lắng đọng tâm trí, tìm lại cảm giác cân bằng sau những ngày bộn bề.
3. Ẩm thực và tiện ích du lịch quanh chùa Phật Quang Hà Nam
3.1. Đặc sản Hà Nam nên thử khi đến tham quan chùa.
Bún cá rô đồng là món ăn nổi tiếng mà du khách không nên bỏ lỡ trong chuyến đi đến chùa Phật Quang Hà Nam. Nước dùng được chế biến công phu tạo vị ngọt thanh tinh tế, hòa quyện cùng hương thơm đặc trưng của đồng quê. Cá rô đồng được sơ chế kỹ, tẩm ướp vừa miệng rồi chiên vàng, phục vụ kèm bún tươi và rau thơm địa phương, mang lại trải nghiệm ẩm thực khó quên.
Bánh cuốn chả cũng là một lựa chọn lý tưởng cho bữa sáng hoặc bữa trưa nhẹ nhàng. Lớp bánh mỏng, mềm, được làm từ bột gạo tẻ, kết hợp với chả nướng thơm. Suất ăn thường dùng kèm nước mắm pha chua ngọt cùng rau sống tươi ngon, tạo sự hài hòa khi thưởng thức.
Ngoài ra, du khách có thể thưởng thức những đặc sản độc đáo khác như cá trầm nướng lá chuối hay cá kho làng Vũ Đại.
Đặc sản Hà Nam hấp dẫn du khách. (Nguồn: Sưu tầm)
3.2. Tiện ích cho du khách: gửi xe, lưu trú, quà lưu niệm.
Để mang lại trải nghiệm thuận tiện cho khách thập phương, chùa Phật Quang Hà Nam bố trí khu vực gửi xe rộng rãi, đáp ứng cả xe máy đến xe du lịch 16 chỗ. Khu vực gửi xe có bảo vệ, nhân viên hỗ trợ hướng dẫn, giúp mọi người yên tâm khi tham quan.
Về chỗ nghỉ, xung quanh chùa có nhiều nhà trọ, khách sạn nhỏ với giá dao động phù hợp. Nếu mong muốn dịch vụ chất lượng hơn, các khách sạn hiện đại tại trung tâm là lựa chọn phù hợp, cung cấp đầy đủ tiện nghi cần thiết.
Gần cổng chùa, các quầy hàng nhỏ bày bán nhiều món quà lưu niệm mang đậm sắc màu Phật giáo như tượng Phật cỡ nhỏ, chuông gió, chuỗi hạt, vòng tay may mắn… đều được các nghệ nhân địa phương làm thủ công, đẹp mắt và ý nghĩa. Chùa cũng quan tâm đến từng đối tượng khách tham quan: bố trí nhiều ghế nghỉ trong vườn, nhà vệ sinh luôn được vệ sinh sạch sẽ và xe điện hỗ trợ di chuyển vào ngày lễ lớn, đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi, trẻ em.
4. Kinh nghiệm và lưu ý hữu ích khi tham quan chùa Phật Quang Hà Nam
Khi viếng thăm chùa Phật Quang Hà Nam, nên lựa chọn những bộ đồ kín đáo, lịch sự để thể hiện lòng kính trọng nơi cửa Phật. Tránh mặc quần short, áo hai dây hoặc trang phục quá ngắn; ưu tiên quần dài hoặc váy dài, áo tay dài cho phù hợp không khí linh thiêng. Nếu tham dự lễ lớn, áo dài truyền thống là lựa chọn tinh tế để hòa mình với không gian trang trọng.
Về ứng xử, cần giữ trật tự, không nói lớn tiếng trong khu vực chánh điện; tránh xả rác, làm ồn ảnh hưởng đến không khí chung. Hãy tuân thủ nội quy và lắng nghe hướng dẫn từ Ban quản lý.
Theo phong tục ở đây, khi vào chánh điện cần để dép ở khu vực quy định. Chụp ảnh và tự chụp nên hạn chế tại những nơi tôn nghiêm, chỉ thực hiện khi được sự cho phép. Lưu ý không nên đốt quá nhiều nhang trong điện, không chạm tay vào tượng Phật và hạn chế mang theo đồ ăn có mùi vào khuôn viên chùa. Thực hiện đúng những quy định này vừa giữ không gian thanh tịnh, vừa góp phần gìn giữ nét văn hóa đẹp trong mỗi chuyến tham quan.
Chùa Phật Quang Hà Nam không chỉ là điểm dừng chân tâm linh mà còn là nơi gắn kết con người với những giá trị truyền thống và thiên nhiên. Với kiến trúc độc đáo, không gian hài hòa và những hoạt động sâu sắc, nơi đây chắc chắn là địa chỉ không thể thiếu trên hành trình khám phá tâm linh năm 2026!
