1. Giới thiệu chung về Đầm Vân Long Ninh Bình

1.1. Vị trí địa lý và cách hình thành đặc biệt

Đầm Vân Long Ninh Bình nằm tại xã Gia Vân, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình, cách trung tâm Hà Nội khoảng 80 km về phía Nam. Đây là nơi lý tưởng để rời xa sự vội vã của thành thị và hoà mình vào bầu không khí tự nhiên trong lành.

Điểm đặc biệt của đầm là được hình thành từ năm 1960 khi tiến hành xây dựng đê tả ngạn sông Đáy có chiều dài hơn 30 km, ban đầu nhằm mục đích kiểm soát lũ và tích nước phục vụ nông nghiệp. Khi nước dâng lên, vùng đất ngập nước lớn nhất ở đồng bằng Bắc Bộ đã xuất hiện, với diện tích tới 3.500 ha. Nhờ quá trình kiến tạo này, Đầm Vân Long sở hữu hệ sinh thái vô cùng phong phú.

1.2. Vì sao Đầm Vân Long nổi bật trên bản đồ du lịch sinh thái

So với các điểm đến khác của Ninh Bình, Đầm Vân Long Ninh Bình đặc biệt nhờ hệ sinh thái kép, kết hợp giữa vùng nước ngập và núi đá vôi. Đây là khu bảo tồn ngập nước lớn nhất miền Bắc, là nơi cư trú của nhiều loài động thực vật quý hiếm, nhất là voọc mông trắng và các loài chim di cư.

Tên gọi "vịnh không sóng" ra đời xuất phát từ mặt nước luôn phẳng lặng, không xuất hiện sóng mạnh quanh năm. Nhờ vậy, núi đá, mây trời soi bóng xuống mặt nước trong trẻo, tạo nên khung cảnh như chốn thần tiên.

Bên cạnh đó, Đầm Vân Long còn được biết đến rộng rãi trên thế giới khi trở thành bối cảnh chính của bộ phim nổi tiếng Kong: Skull Island. Những hình ảnh trong phim đã góp phần đưa vẻ đẹp nguyên sơ của đầm đến với đông đảo khán giả quốc tế.

Tuyệt tác thiên nhiên tại Đầm Vân Long. (Nguồn: Sưu tầm)

2. Giá trị sinh thái và bảo tồn tại Đầm Vân Long Ninh Bình

2.1. Hệ sinh thái đa dạng, cảnh quan đặc sắc của Đầm Vân Long Ninh Bình

Đầm Vân Long Ninh Bình là khu Ramsar (vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế) thứ 9 của Việt Nam, khẳng định vị trí quan trọng của nơi này trên trường quốc tế. Hệ sinh thái đất ngập nước đạt chuẩn Ramsar, là nơi sinh sống của nhiều loài động vật quý hiếm như voọc mông trắng, chim di cư và các loài cá nước ngọt bản địa.

Không chỉ có mặt nước rộng lớn, những dãy núi đá vôi cũng góp phần tạo nên khung cảnh hùng vĩ, đồng thời ẩn chứa nhiều hang động như Hang Cá, Hang Bóng, Hang Rùa với hệ động thực vật phong phú.

2.2. Khu bảo tồn voọc mông trắng lớn nhất Việt Nam

Một trong những thành tựu nổi bật của Đầm Vân Long Ninh Bình là đạt hai kỷ lục thiên nhiên: nơi có đàn voọc mông trắng lớn nhất Việt Nam và là "Bức tranh tự nhiên lớn nhất Việt Nam". Voọc mông trắng được ghi nhận trong Sách Đỏ Việt Nam và được bảo vệ nghiêm ngặt.

Voọc trưởng thành nặng khoảng 8–9 kg, dễ nhận biết nhất với phần lông trắng ở mông kéo dài tới đuôi. Đây là loài chỉ có ở Việt Nam, chủ yếu ăn lá, chồi và trái cây. Du khách có thể quan sát voọc trong tự nhiên, đặc biệt vào đầu buổi sáng hay chiều muộn khi chúng di chuyển đi kiếm ăn.

2.3. Vai trò bảo tồn và phát triển du lịch bền vững của Đầm Vân Long Ninh Bình

Đầm Vân Long là ví dụ tiêu biểu cho sự phát triển du lịch bền vững kết hợp với bảo tồn thiên nhiên. Được công nhận là khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia, nơi đây vừa là vùng bảo vệ đa dạng sinh học, vừa phát triển các loại hình du lịch sinh thái thân thiện với môi trường.

Tất cả hoạt động tham quan tại Đầm Vân Long Ninh Bình đều tuân thủ nguyên tắc bảo vệ môi trường. Khách du lịch luôn được hướng dẫn di chuyển nhẹ nhàng, giữ không gian yên tĩnh để không ảnh hưởng tới động vật hoang dã. Mô hình này hấp dẫn không chỉ khách du lịch mà còn được nhiều nhà nghiên cứu sinh thái, môi trường trong và ngoài nước quan tâm.

Các loại hình du lịch bền vững góp phần không nhỏ vào việc bảo tồn vẻ đẹp thiên nhiên tại Đầm Vân Long. (Nguồn: Sưu tầm)

3. Hướng dẫn di chuyển đến Đầm Vân Long Ninh Bình

Một ưu điểm lớn của Đầm Vân Long Ninh Bình là vị trí thuận lợi, dễ tiếp cận từ nhiều hướng khác nhau. Dù khởi hành từ Hà Nội hay các tỉnh lân cận, hành trình đến với vịnh không sóng này đều rất dễ dàng.

3.1. Từ Hà Nội đến Đầm Vân Long Ninh Bình

Từ Hà Nội, có nhiều lựa chọn phương tiện để di chuyển đến Đầm Vân Long với mức chi phí và trải nghiệm phù hợp từng nhu cầu.

Nếu đi bằng xe khách, du khách có thể bắt xe đi Ninh Bình từ các bến xe Giáp Bát, Mỹ Đình hoặc Yên Nghĩa. Du khách cần xuống xe ở ngã ba Gián Khẩu (huyện Gia Viễn), sau đó đi taxi hoặc xe ôm thêm khoảng 6km nữa là đến Đầm Vân Long. Tương tự, nếu chọn xe limousine, xe sẽ thoải mái và nhanh chóng hơn, thường có dịch vụ đón tận nơi ở Hà Nội và du khách cũng sẽ xuống ở ngã ba Gián Khẩu.

Nếu du khách thích chủ động, tự lái xe máy hoặc ô tô là một lựa chọn tốt. Du khách chỉ cần đi theo hướng Quốc lộ 1A hoặc cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, sau đó rẽ vào Quốc lộ 10 và đi theo biển chỉ dẫn. Toàn bộ hành trình này mất khoảng 2-3 tiếng.

Một lựa chọn khác là đi tàu hỏa từ ga Hà Nội đến ga Ninh Bình. Tuy nhiên, từ ga Ninh Bình, du khách sẽ cần bắt taxi hoặc xe ôm để di chuyển thêm khoảng 20km nữa mới tới được Đầm Vân Long.

3.2. Di chuyển nội tỉnh, tiếp cận khu du lịch

Bến thuyền Đầm Vân Long thuộc xã Gia Vân – Gia Viễn, cách thành phố Ninh Bình chừng 18 km, di chuyển bằng đường nhựa rất thuận tiện. Bạn có thể thuê xe máy với giá khoảng 150.000–200.000 đồng cho cả ngày, hoặc đi taxi với mức giá 300.000–400.000 đồng khứ hồi.

Ngoài ra, dịch vụ thuê xe du lịch dưới 16 chỗ cho nhóm đông người cũng rất phổ biến, tài xế địa phương thường giới thiệu thêm thông tin thú vị về Đầm Vân Long Ninh Bình. Nếu thích trải nghiệm, bạn có thể chọn xe đạp để vi vu trên những con đường làng ven đầm, cảm nhận nhịp sống yên bình nơi thôn dã.

Di chuyển đến Đầm Vân Long rất thuận tiện cho những du khách gần Hà Nội. (Nguồn: Sưu tầm)

4. Trải nghiệm tự nhiên và hoạt động du lịch nổi bật tại Đầm Vân Long

Chuyến đi đến Đầm Vân Long Ninh Bình mở ra nhiều trải nghiệm hấp dẫn và khác biệt. Từ chèo thuyền trên vịnh nước lặng, quan sát động vật hoang dã trong môi trường tự nhiên, mỗi hoạt động đều để lại những khoảnh khắc đáng nhớ.

4.1. Chèo thuyền khám phá "vịnh không sóng"

Đã tới Đầm Vân Long, nhất định du khách phải trải nghiệm chèo thuyền khám phá "vịnh không sóng". Ngồi trên chiếc thuyền nhỏ, du khách sẽ có cảm giác như đang ở giữa một "vịnh không sóng" đúng nghĩa, khi mặt nước phẳng lặng và trong vắt như gương, phản chiếu rõ nét bầu trời và rong rêu bên dưới.

Hành trình du ngoạn kéo dài khoảng 1 giờ đến 1 giờ 30 phút, đưa du khách xuyên qua những khe núi đá vôi và các vạt cỏ cao. Điểm nhấn là việc khám phá Hang Cá, một hang động nửa chìm nửa nổi vô cùng kỳ thú. Sau khi vượt qua Hang Cá, một thung lũng nhỏ mở ra, nơi du khách có thể quan sát voọc mông trắng chuyền cành, cò bay lượn cùng với các khối núi đá vôi mang hình thù độc đáo như Mèo Cào hay Mâm Xôi. Giá vé cho một chuyến tham quan rơi vào khoảng 75.000 đồng cho mỗi người.

4.2. Chinh phục hệ sinh thái và quan sát động vật hoang dã

Đầm Vân Long Ninh Bình là điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thích quan sát động vật hoang dã. Voọc mông trắng thường xuất hiện vào lúc đầm yên tĩnh, dễ gặp nhất vào sáng sớm hay chiều muộn dưới chân núi đá vôi như khu vực núi Mèo Cào, hang Bóng.

Để có trải nghiệm trọn vẹn, bạn nên chuẩn bị ống nhòm và máy ảnh có ống kính dài. Việc di chuyển cần giữ im lặng, tránh làm động những chú voọc nhạy cảm. Một số khách du lịch đã ghi lại hình ảnh đàn voọc nhảy nhót trên cành cây, khung cảnh khó quên và ấn tượng.

Ngoài voọc, Đầm Vân Long còn là mái nhà của nhiều loài chim quý. Mùa chim di cư, từng đàn chim bay về làm nên cảnh tượng chuyển động ấn tượng trên bầu trời.

4.3. Check-in điểm quay phim nổi tiếng thế giới

Sức hút của Đầm Vân Long Ninh Bình còn đến từ việc là bối cảnh nổi tiếng của phim Kong: Skull Island. Những cảnh quay đẹp mắt đã biến nơi đây thành điểm check-in lý tưởng cho các bạn trẻ và người mê điện ảnh.

Chụp ảnh đẹp nhất vào sáng sớm khi sương phủ mặt đầm, tạo nên không gian mờ ảo, hoặc lúc hoàng hôn khi mặt trời rọi ánh vàng lên núi đá vôi. Đầm Vân Long thực sự xứng đáng với danh xưng "Bức tranh tự nhiên lớn nhất Việt Nam" nhờ vẻ đẹp thơ mộng và ấn tượng.

Đầm Vân Long nổi tiếng khi từng là bối cảnh của phim bom tấn Kong: Skull Island. (Nguồn: Sưu tầm)

5. Ẩm thực và lưu trú gần Đầm Vân Long Ninh Bình

Khám phá Đầm Vân Long Ninh Bình không thể thiếu những bữa ăn đặc sản và lựa chọn nơi nghỉ ngơi phù hợp. Khu vực Gia Viễn và toàn tỉnh Ninh Bình ngày càng đa dạng các dịch vụ chất lượng để phục vụ khách du lịch.

5.1. Thưởng thức đặc sản Ninh Bình không thể bỏ qua

Khu vực Gia Viễn, ngay sát Đầm Vân Long, là địa điểm lý tưởng để thưởng thức đặc sản thịt dê Cố đô. Một trong những địa chỉ lâu đời và nổi tiếng nhất tại đây là Dê Toán Hiền, nằm ngay đầu đường vào khu du lịch. Quán này chuyên về các món dê núi chuẩn vị như dê tái chanh, dê nướng, lẩu dê.

Tất nhiên, thưởng thức thịt dê không thể thiếu cơm cháy, món đặc sản "quốc dân" của Ninh Bình. Món này không chỉ là một thức quà giòn rụm mà còn là một món ăn độc đáo khi kết hợp với các món dê. Đặc biệt, món "cơm cháy sốt vang dê" là một sự kết hợp hoàn hảo mà bạn nên thử. Nhiều nhà hàng, trong đó có Như An, được đánh giá cao nhờ phục vụ món cơm cháy giòn tan, chấm cùng nước sốt dê hầm đậm đà.

Khi chọn nhà hàng, nên ưu tiên các địa chỉ có chứng nhận an toàn thực phẩm và nhận được đánh giá tích cực trên các ứng dụng du lịch. Các nhà hàng lâu năm tại Gia Viễn hoặc trung tâm Ninh Bình thường có chất lượng ổn định và phục vụ tận tình.

5.2. Gợi ý các lựa chọn lưu trú tiện nghi, gần Đầm Vân Long

Vân Long Garden Resort là lựa chọn đáng cân nhắc với những ai muốn nghỉ lại gần Đầm Vân Long Ninh Bình. Resort này cung cấp cả phòng tiêu chuẩn đôi và villa gia đình với đầy đủ tiện nghi, giá phòng từ 950.000 – 1.600.000 đồng mỗi đêm tuỳ loại và mùa.

Emeralda Resort Ninh Binh phù hợp với những ai ưa thích không gian sang trọng, dịch vụ đẳng cấp và thiết kế gần gũi với thiên nhiên. Giá phòng khoảng 1.350.000–2.500.000 đồng mỗi đêm, đã bao gồm bữa sáng và nhiều tiện ích cao cấp, rất thích hợp cho kỳ nghỉ lãng mạn.

Với những khách có ngân sách vừa phải, các homestay địa phương là lựa chọn hợp lý, giá từ 250.000–400.000 đồng mỗi đêm. Nghỉ tại homestay, bạn sẽ được hoà vào không gian xanh mát, cảm nhận sự mến khách của người dân vùng Gia Viễn.

5.3. Kết hợp trải nghiệm nghỉ dưỡng hệ sinh thái

Nhiều công ty du lịch hiện nay cung cấp các gói combo trọn gói, bao gồm tour thuyền tham quan Đầm Vân Long, thưởng thức ẩm thực đặc sản và lưu trú tại các khu nghỉ dưỡng hoặc homestay. Bạn cũng có thể kết hợp chuyến đi với tham quan Sun World Ha Nam, chỉ cách Đầm Vân Long khoảng 25 km để làm phong phú hành trình.

Các combo này thường có mức giá ưu đãi, tiết kiệm hơn so với đặt dịch vụ riêng lẻ, lại đảm bảo chất lượng và tiện lợi về thời gian. Nhiều gói còn bao gồm xe đưa đón, hướng dẫn viên bản địa cùng các hoạt động trải nghiệm đa dạng.

Có rất nhiều khu vực lưu trú uy tín quanh đầm Vân Long với giá cả hợp lí. (Nguồn: Sưu tầm)

6. Lịch trình gợi ý tham quan Đầm Vân Long Ninh Bình 1 ngày/2 ngày

Để thưởng thức trọn vẹn vẻ đẹp của Đầm Vân Long Ninh Bình, việc lên lịch trình cụ thể sẽ giúp bạn tận dụng tối đa thời gian và trải nghiệm.

6.1. Lịch trình 1 ngày khám phá Đầm Vân Long

Khởi hành từ 6:30 sáng để bắt đầu chuyến đi trong thời gian đẹp nhất. Sau khi tới bến thuyền Đầm Vân Long, bạn lên thuyền khám phá các hang động hấp dẫn và quan sát voọc mông trắng giữa cảnh sắc tự nhiên. Buổi sáng mát mẻ, ánh sáng hài hoà giúp chụp ảnh và cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp nơi đây.

Tới 11:30, kết thúc tour thuyền, bạn thưởng thức bữa trưa với các món đặc sản tại nhà hàng gần đầm. Thịt dê núi Gia Viễn, cơm cháy nước sốt tim cật sẽ đem lại những trải nghiệm ẩm thực khó quên.

Buổi chiều, bạn nên dành thời gian chụp ảnh tại những điểm xuất hiện trong phim nổi tiếng, săn cảnh hoàng hôn trên Đầm Vân Long Ninh Bình. Cuối ngày, có thể ghé thăm một số làng nghề truyền thống gần đầm để tìm hiểu thêm về nét văn hoá địa phương trước khi quay về Ninh Bình hoặc Hà Nội.

6.2. Lịch trình 2 ngày kết hợp tham quan điểm đến lân cận

Ngày đầu tiên, bạn dành trọn vẹn cho Đầm Vân Long với chuyến thuyền chi tiết, trải nghiệm sinh thái sâu sắc và thưởng thức đặc sản địa phương. Buổi tối nghỉ lại tại resort hoặc homestay để tận hưởng không gian yên tĩnh của vùng quê.

Ngày thứ hai, bạn có thể kết hợp tham quan quần thể Tràng An với hệ hang động tuyệt đẹp, ghé thăm chùa Bái Đính – ngôi chùa lớn nhất Việt Nam hoặc các điểm sinh thái lân cận như Thung Nham. Lịch trình này cho phép bạn cảm nhận toàn diện nét đẹp đa dạng của Ninh Bình từ thiên nhiên đến văn hoá, tâm linh.

Hành trình hai ngày rất phù hợp với nhóm bạn hoặc gia đình mong muốn một chuyến nghỉ dưỡng không vội vã. Mỗi điểm đến đều mang lại nét mới lạ và những kỷ niệm khó quên.

Kết hợp du lịch Đầm Vân Long với các địa danh lân cận để chuyến du lịch thêm trọn vẹn. (Nguồn: Báo Lao Động)

7. Kinh nghiệm và lưu ý hữu ích khi đến Đầm Vân Long Ninh Bình

7.1. Thời điểm lý tưởng để tham quan Đầm Vân Long Ninh Bình trong năm

Khoảng thời gian đẹp nhất để ghé thăm Đầm Vân Long là từ tháng 5–6, lúc này khí hậu dễ chịu, cây cối xanh tươi và mặt nước trong xanh. Cuối xuân, đầu hè là thời điểm lý tưởng cho các hoạt động ngoài trời nhờ thời tiết ôn hoà, ít mưa.

Mùa lạnh từ tháng 11 đến tháng 3 cũng là lựa chọn thích hợp, nhất là nếu bạn yêu thích ngắm chim di cư. Hàng nghìn con chim từ phương Bắc bay về tạo nên những đàn chim đông vui trên bầu trời Đầm Vân Long Ninh Bình. Thời tiết mát mẻ, không khí trong lành rất thuận tiện cho việc chụp ảnh và tham quan.

Bạn nên tránh đi vào mùa mưa bão từ tháng 7–9 do thời tiết bất thường, mực nước thay đổi, đi thuyền sẽ khó khăn hơn. Tháng 4 và 10 cũng khá phù hợp với khí hậu mát mẻ, cảnh quan rực rỡ.

7.2. Mẹo chuẩn bị cho chuyến đi suôn sẻ

Nên chuẩn bị mũ rộng vành, kính mát chống tia cực tím, kem chống nắng có chỉ số SPF cao cùng áo khoác nhẹ để che nắng trên thuyền. Giày thể thao đế bám tốt hoặc sandal chống nước là lựa chọn hợp lý khi di chuyển ở khu vực ẩm ướt.

Đối với hoạt động quan sát động vật, bạn nên mang theo ống nhòm và máy ảnh có ống kính xa. Điều quan trọng là luôn giữ trật tự khi đi thuyền, tránh tạo tiếng động lớn để không làm voọc mông trắng và động vật hoang dã giật mình.

Ngoài ra, hãy chú ý bảo vệ môi trường bằng việc không xả rác, không hái hoa hay bẻ cành cây trong khu vực đầm. Nên mang theo túi đựng rác để giữ cho Đầm Vân Long luôn xanh sạch, bảo tồn cho những người đến sau.

7.3. Lưu ý về quy định du lịch và an toàn

Mỗi thuyền tham quan Đầm Vân Long Ninh Bình chỉ được phép chở từ 4–6 người, nhằm đảm bảo an toàn và sự ổn định trên nước. Hãy luôn nghe theo hướng dẫn của người chèo thuyền giàu kinh nghiệm, họ hiểu rõ đặc điểm từng khu vực.

Tuyệt đối không tự ý nhảy xuống nước hoặc đứng lên khi thuyền đang di chuyển. Nếu không biết bơi nên mặc áo phao và lưu ý các chỉ dẫn về vùng an toàn của hướng dẫn viên.

Trách nhiệm của mỗi du khách là bảo vệ hệ sinh thái đặc hữu tại Ramsar Đầm Vân Long. Không xả rác, hạn chế gây tiếng ồn, không bẻ cây, hái hoa và tuân thủ quy định bảo tồn. Nhờ vậy, "vịnh không sóng" sẽ giữ được nét đẹp tự nhiên cho thế hệ tương lai.

Mỗi du khách đều cần có trách nhiệm giữ gìn cảnh quan chung tại đầm. (Nguồn: Sưu tầm)

Đầm Vân Long Ninh Bình là điểm đến sinh thái hàng đầu của Việt Nam, sở hữu hệ sinh thái đất ngập nước phong phú, cảnh quan vịnh không sóng thơ mộng và là nơi cư trú của đàn voọc mông trắng lớn nhất cả nước. Đây là điểm giao hòa tuyệt vời giữa bảo tồn tự nhiên và phát triển du lịch bền vững. Đừng bỏ lỡ cơ hội đến với Đầm Vân Long để đắm mình trong khung cảnh nguyên sơ, tìm hiểu hệ sinh thái đặc sắc và chung tay gìn giữ môi trường quý giá này trong hành trình du lịch xanh năm 2025!