1. Giới thiệu tổng quan về cầu Ngói chùa Lương
1.1. Cầu Ngói chùa Lương ở đâu?
Cầu Ngói chùa Lương nằm trên địa bàn xã Hải Anh, tỉnh Ninh Bình, cùng với đình Phong Lạc tạo thành một cụm di tích có giá trị kiến trúc và văn hóa đặc sắc. Cây cầu ngói cổ cách chùa Lương chỉ hơn 100 m, nằm ngay trên con đường dẫn vào chùa, vì vậy từ lâu đã gắn bó mật thiết với không gian tín ngưỡng nơi đây. Chính sự kết nối chặt chẽ này khiến người dân địa phương quen gọi công trình bằng cái tên thân thuộc là cầu Ngói chùa Lương, như một biểu tượng tiêu biểu phản ánh dấu ấn tài hoa của các nghệ nhân xưa và đời sống văn hóa truyền thống của vùng quê Hải Anh.
Hoa phượng nở đỏ rực hai bên cầu Ngói chùa Lương. (Nguồn: Sưu tầm)
1.2. Lịch sử xây dựng cầu Ngói chùa Lương
Theo các tài liệu cổ, cầu Ngói chùa Lương được xây dựng cùng thời với chùa Lương, vào khoảng thế kỷ XVI, giữ vai trò quan trọng trong sinh hoạt và đi lại của người dân địa phương. Cây cầu bắc ngang sông Trung Giang, con sông nhỏ chảy dọc xã Hải Anh, và được dựng theo lối kiến trúc “thượng gia hạ kiều”, tức phía trên là nhà, phía dưới là cầu. Ban đầu, công trình chỉ được lợp cỏ đơn sơ, mang tính chất tiện ích hơn là trang trí.
Sang thế kỷ XVII, cầu Ngói được trùng tu, sửa chữa để phù hợp với quy mô và cảnh quan chung của quần thể chùa Lương, dần mang dáng vẻ kiến trúc hoàn chỉnh hơn. Đặc biệt, lần đại trùng tu vào năm 1922 đã tạo nên diện mạo bề thế như ngày nay, với mái ngói cổ và kết cấu vững chắc, góp phần khẳng định giá trị lịch sử và nghệ thuật của cây cầu. Trải qua nhiều thế kỷ, cầu Ngói chùa Lương không chỉ là công trình giao thông mà còn trở thành biểu tượng văn hóa gắn liền với đời sống tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng của vùng quê Hải Anh.
2. Kiến trúc và trải nghiệm nổi bật tại cầu Ngói chùa Lương
2.1. Kiến trúc cầu Ngói chùa Lương có gì đặc biệt?
Nhìn tổng thể, cầu Ngói chùa Lương có hình dáng như một ngôi nhà dài lợp ngói cổ kính vắt mình qua sông Trung Giang. Phần trên của cầu là hệ thống mái ngói được thiết kế hoàn chỉnh với đầy đủ vì kèo theo lối kiến trúc nhà truyền thống Việt Nam, trong khi phần dưới là thành cầu và sàn cầu vững chắc. Hai phần này được liên kết hài hòa bằng hệ thống cột tròn dựng dọc hai bên thành cầu, kết hợp cùng hai cổng xây ở hai đầu, tạo nên một tổng thể kiến trúc vừa chắc chắn vừa mềm mại, mang vẻ đẹp mộc mạc mà duyên dáng.
Cầu Ngói chùa Lương được xây dựng theo lối kiến trúc nhà truyền thống Việt Nam. (Nguồn: Sưu tầm)
Cầu gồm 9 gian, được chống đỡ bởi 18 cột đá vuông kiên cố, phía trên là hệ thống xà ngang, xà dọc bằng gỗ lim lớn để nâng đỡ dầm và sàn cầu rộng khoảng 2 m. Mái cầu lợp ngói vảy rồng cong cong như dáng rồng uốn lượn, vừa tạo vẻ thẩm mỹ vừa giúp che mưa nắng cho người qua lại. Phần mộc của cầu tuy không chạm khắc cầu kỳ nhưng thể hiện rõ kỹ thuật kiến trúc gỗ thuần Việt qua cách bố trí cột, vì kèo và ghép mộng tinh tế. Đặc biệt, hai cổng ở đầu cầu được xây theo lối vòm, trang trí câu đối chữ Hán và hình nghê nâng cuốn thư phía trên, tạo nên vẻ uy nghiêm, cổ kính rất đặc trưng của kiến trúc dân gian Bắc Bộ.
2.2. Trải nghiệm tham quan, check-in tại cầu Ngói chùa Lương
Tham quan cầu Ngói chùa Lương mang đến cho du khách cảm giác như được trở về không gian làng quê Bắc Bộ xưa, nơi nhịp sống chậm rãi và bình yên hiện hữu trong từng góc nhỏ. Dạo bước trên cây cầu cổ, lắng nghe tiếng gió lùa qua mái ngói rêu phong, ngắm dòng sông Trung Giang êm đềm bên dưới là trải nghiệm rất đỗi thư thái. Với kiến trúc độc đáo và vẻ đẹp cổ kính, nơi đây cũng là điểm check in lý tưởng cho những ai yêu thích nhiếp ảnh, đặc biệt vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn khi ánh nắng nhẹ nhàng làm nổi bật từng đường nét mái ngói, cột gỗ và cổng vòm mang đậm dấu ấn thời gian.
3. Kết hợp khám phá những điểm đến nổi tiếng tại Ninh Bình
Sau khi tham quan cầu Ngói chùa Lương, du khách có thể mở rộng hành trình khám phá Ninh Bình với nhiều danh thắng nổi tiếng mang đậm dấu ấn lịch sử và thiên nhiên. Những điểm đến như Tràng An với hệ thống sông nước và hang động kỳ vĩ, Tam Cốc – Bích Động thơ mộng giữa cánh đồng lúa, hay cố đô Hoa Lư giàu giá trị lịch sử sẽ giúp chuyến đi thêm chiều sâu và đa dạng trải nghiệm.
Bên cạnh các điểm tham quan truyền thống, du khách cũng có thể kết hợp ghé thăm quảng trường Trống Đọi Tam. Không gian quảng trường rộng rãi, biểu tượng trống Đọi Tam ấn tượng cùng các khu vực dạo bộ, chụp ảnh mang đến trải nghiệm hoàn toàn khác, giúp hành trình cân bằng giữa nét đẹp cổ kính, thiên nhiên và nhịp sống đương đại.
Quảng trường Thống Đọi Tam lung linh ánh đèn khi đêm xuống. (Nguồn: Sưu tầm)
Cầu Ngói chùa Lương không chỉ là một công trình kiến trúc dân gian độc đáo mà còn là biểu tượng văn hóa gắn liền với đời sống và tín ngưỡng của người dân vùng quê Hải Anh. Vẻ đẹp cổ kính, không gian yên bình cùng giá trị lịch sử lâu đời khiến nơi đây trở thành điểm dừng chân đầy cảm xúc cho những ai yêu nét xưa và muốn tìm lại nhịp sống chậm giữa miền quê Bắc Bộ. Nếu có dịp về Ninh Bình, đừng quên ghé thăm cầu Ngói chùa Lương để tự mình cảm nhận trọn vẹn nét đẹp mộc mạc và bình yên của công trình đặc biệt này.
