1. Giới thiệu tổng quan về Tháp Tường Long Hải Phòng
Tọa lạc trên đỉnh Long Sơn thuộc phường Đồ Sơn, tháp Tường Long Hải Phòng là một trong những dấu ấn kiến trúc và tâm linh tiêu biểu của thành phố biển. Với tên gọi “Tường Long” mang ý nghĩa “Rồng lành”, tháp được xem như biểu tượng của điềm lành và sự hưng thịnh, gìn giữ trong mình ký ức vang vọng từ thời Lý.
Được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia từ năm 2005, tháp không chỉ là minh chứng quan trọng cho tín ngưỡng Phật giáo thời trung đại mà còn là nơi gắn kết lịch sử, thiên nhiên và đời sống tâm linh của người dân vùng biển. Từ vị trí cao nhất Đồ Sơn, tháp mở ra tầm nhìn thoáng đãng, đưa du khách chạm vào vẻ đẹp yên bình của biển Đông Bắc.
Tháp Tường Long Hải Phòng được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia từ năm 2005. (Nguồn: Sưu tầm)
2. Lịch sử và nguồn gốc hình thành tháp Tường Long Hải Phòng
Theo các tư liệu lịch sử, tháp Tường Long được xây dựng vào thời vua Lý Thánh Tông (1054–1072) là giai đoạn Phật giáo cực thịnh và có vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt. Tên gọi “Tường Long” mang ý nghĩa “Rồng lành”, thể hiện khát vọng về sự thịnh vượng và bình an. Tháp ban đầu được dựng trên đỉnh Long Sơn không chỉ để thờ xá lợi Phật mà còn như dấu mốc linh thiêng bảo vệ vùng biển Đông Bắc trước sóng gió.
Nhiều truyền thuyết dân gian kể rằng trong một chuyến tuần du ra biển, vua Lý Thánh Tông cảm nhận nơi đây hội tụ khí thiêng của đất trời nên cho xây tháp để trấn giữ long mạch đất Cảng. Trải qua biến thiên của thời gian, tháp cổ hầu như không còn nguyên vẹn, nhưng dấu tích của nó vẫn ẩn trong lòng đất. Năm 2008, các nhà khảo cổ học đã khai quật nền móng cũ và phát hiện gạch có khắc dòng chữ “Lý gia đệ tam đế Long Thụy Thái Bình tứ niên tạo” (1057), khẳng định niên đại và giá trị lịch sử của công trình.
Từ những căn cứ khảo cổ và tư liệu chính thống, tháp Tường Long được phục dựng vào năm 2010 trên nền tháp cũ, mô phỏng kiến trúc thời Lý với chiều cao 9 tầng. Công trình ngày nay không chỉ tái hiện tinh thần kiến trúc trung đại mà còn trở thành biểu tượng văn hóa, tâm linh, giúp du khách hiểu hơn về bề dày lịch sử của tháp Tường Long Hải Phòng và mạch nguồn văn hóa của vùng biển Đồ Sơn.
3. Kiến trúc và đặc điểm nổi bật của Tháp
Tòa tháp hiện nay gồm 9 tầng, cao khoảng 37,14 m, nổi bật giữa đỉnh Long Sơn như một cột mốc trời và biển. Phần chân tháp được xây theo hình vuông, với các tầng nền thu dần đều: lần lượt 7,96 m, 7,36 m và 6,92 m, tạo nên bố cục chắc khỏe nhưng vẫn giữ được sự thanh thoát đặc trưng của kiến trúc thời Lý. Cấu trúc này giúp tháp vươn cao hài hòa giữa cảnh quan xung quanh, đồng thời thể hiện kỹ thuật xây dựng tinh tế của người xưa.
Tháp Tường Long sở hữu kiến trúc độc đáo, như một cột mốc trời và biển. (Nguồn: Sưu tầm)
Phong cách kiến trúc của tháp Tường Long Hải Phòng mang đậm dấu ấn thời Lý: vòm cửa cuốn mềm mại, mái cong nhẹ nhàng với đầu đao uốn hình rồng, biểu tượng quyền lực và linh thiêng. Vật liệu chủ đạo là gạch nung đỏ, nhiều viên còn lưu lại hoa văn như sóng nước, lá đề, rồng chầu quanh thân tháp, phản ánh nghệ thuật điêu khắc cổ với độ tỉ mỉ cao.
Điểm đặc biệt khiến tháp trở nên khác biệt là đỉnh tháp gắn tượng rồng mạ vàng, tượng trưng cho “rồng trấn hải” là biểu tượng bảo hộ vùng biển. Xung quanh tháp là cảnh quan cây xanh, dáng núi và view hướng ra vịnh Đồ Sơn, tạo nên không gian vừa linh thiêng vừa mở rộng. Khi đứng tại chân tháp và ngước nhìn lên, du khách có thể cảm nhận rõ hơi thở thiên nhiên hòa quyện cùng kiến trúc cổ xưa.
4. Hướng dẫn di chuyển đến Tháp Tường Long
4.1. Từ trung tâm Hải Phòng
Từ trung tâm thành phố, du khách có thể dễ dàng đến tháp Tường Long Hải Phòng với quãng đường khoảng 26 km. Hành trình thường bắt đầu từ tuyến Lạch Tray, đi thẳng theo đường Nguyễn Bỉnh Khiêm hướng về Đồ Sơn, sau đó rẽ vào phường Ngọc Xuyên và tiếp tục lên núi Long Sơn. Cung đường rộng, dễ đi và nhiều biển chỉ dẫn, phù hợp cho cả lần đầu tới Đồ Sơn.
Di chuyển từ trung tâm Hải Phòng đến Tháp Tường Long khoảng 26 km. (Nguồn: Sưu tầm)
Thời gian di chuyển trung bình 35–40 phút bằng xe máy, ô tô cá nhân hoặc taxi. Ở Hải Phòng, các ứng dụng đặt xe như Grab hay Bee khá phổ biến, thuận tiện cho du khách không tự lái. Đường lên núi được bê tông hóa, xe máy có thể lên đến chân bậc đá, sau đó du khách bắt đầu hành trình leo bộ lên tháp.
4.2. Từ Hà Nội đến tháp Tường Long Hải Phòng
Từ Hà Nội, quãng đường đến Đồ Sơn khoảng 120 km, phù hợp cho chuyến đi trong ngày. Phương tiện thuận tiện nhất là ô tô đi theo cao tốc Hà Nội đi Hải Phòng, sau đó rẽ vào quốc lộ 5B hướng Đồ Sơn; tổng thời gian chỉ khoảng 2 giờ. Cung đường đẹp, dễ chạy, nhiều trạm dừng chân nên du khách có thể chủ động thời gian xuất phát.
Nếu lựa chọn tàu hỏa, du khách có thể khởi hành từ ga Hà Nội đến ga Hải Phòng với thời gian khoảng 2 giờ 30 phút. Từ ga, bạn tiếp tục bắt taxi hoặc xe công nghệ về Long Sơn để tham quan tháp Tường Long Hải Phòng. Đây là lựa chọn an toàn, thư thái và phù hợp cho những ai muốn tận hưởng hành trình một cách nhẹ nhàng.
5. Trải nghiệm và hoạt động khi tham quan
Hành trình khám phá tháp Tường Long Hải Phòng bắt đầu từ những bậc đá dẫn lên đỉnh Long Sơn. Con đường uốn quanh sườn núi mang đến cho du khách cảm giác vừa thư thái vừa linh thiêng, để rồi khi đặt chân đến tháp, toàn cảnh Đồ Sơn và biển Đông mở ra rộng lớn, xanh trong và đầy sức sống. Đây cũng là nơi người dân địa phương thường tìm đến vào dịp đầu năm để cầu an, gửi gắm mong ước bình yên và may mắn cho gia đình.
Tháp Tường Long có nhiều hoạt động mang đậm dấu ấn văn hóa địa phương. (Nguồn: Sưu tầm)
Bên cạnh hoạt động chiêm bái, du khách có thể thoải mái chụp ảnh check-in ở các góc nhìn ra biển, rừng thông và nền tháp cổ. Vị trí cao nhất Đồ Sơn khiến nơi đây trở thành điểm lý tưởng để ngắm bình minh hay hoàng hôn. Sau khi tham quan tháp, bạn có thể ghé các di tích phụ cận như chùa Hang, đền Bà Đế hoặc kết hợp vui chơi tại bãi biển Đồ Sơn.
6. Lễ hội và giá trị tâm linh
Hằng năm vào mùng 9 tháng Giêng âm lịch, lễ hội Tháp Tường Long Hải Phòng được tổ chức như một sự kiện văn hóa và tâm linh quan trọng của Đồ Sơn. Không khí lễ hội trang nghiêm mà rộn ràng với các nghi lễ truyền thống như dâng hương, lễ Phật, rước kiệu, múa lân hay hát văn. Đây là dịp để người dân tưởng nhớ công đức của triều Lý và gửi lời cầu chúc quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa cho ngư dân vùng biển.
Giá trị sâu xa của lễ hội nằm ở sự gắn kết cộng đồng và sự tiếp nối của tín ngưỡng Phật giáo đã hình thành từ nghìn năm trước. Qua nhiều biến thiên, tháp Tường Long vẫn là minh chứng rõ nét cho sự thịnh vượng của đạo Phật thời Lý và biểu tượng linh thiêng trấn giữ biển Đông. Với du khách, đây là cơ hội để cảm nhận chiều sâu văn hóa của Đồ Sơn và hiểu hơn về ý nghĩa tâm linh của điểm đến đặc biệt này.
7. Kinh nghiệm tham quan và lưu ý
Để hành trình khám phá tháp Tường Long Hải Phòng trọn vẹn hơn, du khách nên đến vào sáng sớm hoặc chiều muộn, đặc biệt trong khoảng tháng 10 đến tháng 4 khi thời tiết mát mẻ và bầu trời trong xanh. Đây cũng là thời điểm lý tưởng để ngắm bình minh hay hoàng hôn từ đỉnh Long Sơn. Khi leo bậc đá lên tháp, du khách nên chuẩn bị giày thể thao, nước uống và trang phục gọn gàng, lịch sự để phù hợp với không gian tâm linh.
Trong quá trình tham quan, du khách cần giữ trật tự, không nói lớn và tuyệt đối không xả rác để bảo vệ cảnh quan di tích. Tại khu vực hành lễ, hãy tôn trọng quy định chung và hạn chế chụp ảnh tùy tiện. Việc tham quan với thái độ trang nghiêm và ý thức tốt sẽ giúp trải nghiệm tại tháp trở nên ý nghĩa và trọn vẹn hơn.
Khám phá tháp Tường Long Hải Phòng trọn vẹn hơn từ tháng 10 đến tháng 4 khi thời tiết mát mẻ. (Nguồn: Sưu tầm)
8. Các điểm đến lân cận Tháp Tường Long
Sau khi khám phá xong tháp Tường Long Hải Phòng, du khách có thể tiếp tục hành trình trải nghiệm Đồ Sơn với nhiều điểm đến thú vị kề bên. Bãi biển Đồ Sơn là một trong những nơi nghỉ dưỡng quen thuộc của du khách miền Bắc, chỉ cách tháp Tường Long vài phút đi bộ hoặc di chuyển ngắn. Với bãi cát vàng, rặng thông rì rào và làn nước trong xanh, nơi đây mang đến trải nghiệm thư giãn hoàn hảo sau khi du khách tham quan di tích.
Ẩn mình trong lòng một ngọn núi đá phía Đồ Sơn, chùa Hang được xem là “báu vật trong lòng núi”. Bạn có thể ghé thăm chùa Hang sau khi tham quan tháp Tường Long để tiếp tục hành trình tìm hiểu tâm linh và thiên nhiên. Một điểm đến nổi bật khác là Dinh Bảo Đại với kiến trúc hoàng gia cổ kính. Nơi đây gắn liền với thời đại vua cuối của triều Nguyễn.
Điểm kết nối hoàn hảo cho chuyến đi từ tháp Tường Long là hệ thống cáp treo tại Sun World Cat Ba, nơi du khách có thể trải nghiệm cảnh quan vịnh Bắc Bộ từ trên cao. Hành trình cáp treo dài gần 4 km, cabin chở đến 30 người mỗi lượt, mang lại cảm giác như “bay giữa trời” với tầm nhìn bao quát vịnh Lan Hạ và hàng trăm hòn đảo nhỏ rải rác trên mặt biển xanh.
Trải nghiệm du lịch Vịnh Lan Hạ với hệ thống cáp treo Sun World Cat Ba. (Nguồn: Sưu tầm)
Hành trình khám phá tháp Tường Long Hải Phòng mở ra cho du khách không chỉ câu chuyện nghìn năm của một di tích cổ, mà còn là khoảng lặng bình yên giữa biển trời Đồ Sơn. Mỗi bậc đá, mỗi góc nhìn đều mang theo hơi thở lịch sử và sự linh thiêng của vùng đất biển. Dành thời gian ghé thăm nơi đây, du khách sẽ cảm nhận rõ sự giao hòa giữa quá khứ và hiện tại, giữa thiên nhiên và tâm linh.
