1. Giới thiệu tổng quan về Chùa Tháp Tường Long
1.1. Vị trí địa lý và khái quát Chùa Tháp Tường Long
Tọa lạc trên đỉnh đồi Long Sơn thuộc dãy Cửu Long, Chùa Tháp Tường Long nằm cách trung tâm Hải Phòng khoảng 20–22 km về phía đông nam, sở hữu tầm nhìn hướng biển Đông rộng mở. Từ vị trí cao thoáng này, du khách có thể phóng tầm mắt bao quát toàn cảnh bãi biển Đồ Sơn và đường bờ biển cong mềm đặc trưng của bán đảo. Không gian núi và biển hòa quyện mang đến cảm giác yên bình, rất phù hợp cho những ai muốn tìm nơi chiêm bái, thiền định hoặc đơn giản là tận hưởng sự tĩnh tại giữa thiên nhiên.

Tháp Tường Long nằm ở phường Đồ Sơn Hải Phòng, một mặt hướng biển. (Nguồn: Sưu tầm)
1.2. Nguồn gốc tên gọi và truyền thuyết gắn liền
Tên gọi Tường Long xuất phát từ truyền thuyết vua Lý Thánh Tông mộng thấy rồng vàng hiển linh vào năm 1059 khi ghé thăm vùng biển Ba Lộ (Đồ Sơn). Ghi chép trong “Việt sử lược” cho biết tháp được xây dựng sớm hơn, vào năm 1058 dưới niên hiệu Long Thụy Thái Bình, với nhiều viên gạch khắc dòng chữ “Lý gia đệ tam đế Long Thụy Thái Bình tứ niên tạo”. Truyền thuyết rồng lành hiện mộng đã trở thành biểu tượng thiêng liêng, gắn với sự ra đời của Tháp Tường Long là công trình được xem như dấu ấn tinh thần và văn hóa rực sáng thời Lý.
1.3. Giá trị văn hóa, lịch sử và tâm linh của Chùa Tháp Tường Long
Những đợt khai quật từ năm 1978 đến 1998 đã hé lộ nền móng tháp cổ hình vuông rộng 9 m², lòng rỗng cùng nhiều di vật quý như gạch thời Lý, chân tảng chạm hoa sen và bệ tượng A Di Đà. Các dấu tích này minh chứng cho vai trò của Chùa Tháp Tường Long như một trung tâm Phật giáo quan trọng vào thế kỷ XI–XII, nơi từng tồn tại tòa tháp cao khoảng 45 m với 9 tầng, được xem là cao nhất thời Lý. Ngày nay, chùa không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn là điểm cầu bình an, quốc thái dân an của người dân Đồ Sơn.
2. Cách di chuyển và trải nghiệm hành trình đến Chùa Tháp Tường Long
2.1. Di chuyển từ trung tâm Hải Phòng hoặc Hà Nội
Từ trung tâm Hải Phòng, hành trình đến Chùa Tháp Tường Long khá thuận tiện với quãng đường khoảng 20–22 km theo tuyến Lạch Tray hướng Phạm Văn Đồng qua Nguyễn Hữu Cần rồi rẽ vào đường Lý Thánh Tông, Xóm Chè để tới chân đồi Long Sơn. Thời gian di chuyển chỉ 30–45 phút bằng xe máy hoặc ô tô, trong khi xe khách từ nội thành xuống Đồ Sơn rồi tiếp tục xe ôm cũng là lựa chọn phù hợp cho du khách không tự lái.

Du khách di chuyển từ trung tâm Hải Phòng đến Tháp Tường Long chỉ khoảng 45 phút. (Nguồn: Sưu tầm)
Từ Hà Nội, quãng đường khoảng 120 km qua cao tốc Hà Nội – Hải Phòng giúp rút ngắn thời gian còn 1.5–2 giờ; xe khách hoặc limousine tuyến Hà Nội – Đồ Sơn (130.000–420.000 VNĐ) tiết kiệm chi phí, còn phương tiện cá nhân lại linh hoạt hơn cho những ai muốn kết hợp ngắm cảnh dọc đường.
2.2. Di chuyển đến chân đồi Long Sơn và lối lên chùa
Khi đến phường Đồ Sơn, du khách sẽ bắt gặp chân đồi Long Sơn, nơi có bãi gửi xe rộng và đường bê tông mới mở, tạo điều kiện thuận lợi để bắt đầu hành trình lên Chùa Tháp Tường Long. Từ đây, đoạn đường bộ gồm khoảng 200 bậc thang đưa du khách lên độ cao khoảng 95 m. Không gian thoáng đãng giúp chuyến leo bậc trở nên nhẹ nhàng hơn, song người cao tuổi nên đi vào buổi sáng sớm, mang theo nước và chú ý tránh thời điểm nắng gắt.
2.3. Chi phí tham quan, thời gian mở cửa và lưu ý chung
Chùa Tháp Tường Long mở cửa hằng ngày từ sáng sớm đến chiều tối và không thu vé tham quan, du khách chỉ công đức tùy tâm. Khi đến chùa, bạn nên chọn trang phục kín đáo, giữ gìn vệ sinh chung và chuẩn bị lễ chay như hương, hoa quả để dâng lễ đúng nghi thức. Một số khu vực bảo tồn di vật không cho phép chụp ảnh hoặc sử dụng flash, vì vậy du khách cần tuân thủ quy định để bảo vệ không gian tâm linh và các giá trị khảo cổ quý giá của chùa.
3. Thời điểm lý tưởng để khám phá Chùa Tháp Tường Long
Thời tiết tại Đồ Sơn khá dễ chịu và mỗi mùa lại mang một vẻ đẹp riêng, nhưng thời điểm lý tưởng nhất để tham quan Chùa Tháp Tường Long là từ tháng 4 đến tháng 10 hoặc giai đoạn đầu năm từ tháng 1 đến tháng 5. Những ngày nắng ráo và tầm nhìn xa giúp du khách chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh biển Đồ Sơn, bán đảo cong mềm và không gian núi và biển hòa quyện. Tuy vậy, du khách nên hạn chế đi vào mùa mưa bão từ tháng 7 đến tháng 9, khi gió Đông Bắc mạnh và tầm nhìn bị ảnh hưởng.

Thời điểm mùa hè hoặc cuối thu đầu xuân là thời điểm lý tưởng tham quan tháp. (Nguồn: Sưu tầm)
Ngoài yếu tố thời tiết, không khí linh thiêng đầu xuân cũng tạo nên sức hút riêng của Chùa Tháp Tường Long. Dịp rằm tháng Giêng và các ngày cầu an đầu năm là lúc chùa đón nhiều du khách thập phương đến dâng lễ, xin bùa cây điều ước và cầu chúc bình an. Nếu yêu thích nhiếp ảnh, du khách có thể chọn khung giờ bình minh để bắt trọn ánh sáng dịu phủ lên núi biển, hoặc đợi đến hoàng hôn khi mặt trời nhuộm cam cả vùng Đồ Sơn, tạo nên những khung hình đẹp nhất trong ngày.
4. Những trải nghiệm nổi bật tại Chùa Tháp Tường Long
4.1. Tháp Tường Long
Dừng chân trước tháp cổ, du khách sẽ có cảm giác như được chạm vào một mạch thời gian lắng đọng hơn nghìn năm. Những bậc nền giật cấp, khối tháp phục dựng thanh thoát và tượng A Di Đà bằng ngọc thạch đứng uy nghi giữa trời biển khiến không gian trở nên thiêng liêng đến lạ. Ở đây, mỗi viên gạch, mỗi đường nét đều kể lại câu chuyện về một triều đại từng đưa Phật giáo đến thời kỳ rực sáng, mang lại cảm giác trang nghiêm mà vẫn rất gần gũi.
4.2. Khu chùa hiện tại và quần thể tâm linh trên đồi Long Sơn
Khi bước vào khu chùa, du khách sẽ cảm nhận sự bình yên lan tỏa từ tiếng chuông ngân xa, hương trầm bảng lảng và khoảng sân rộng hướng thẳng ra biển. Điện chính đồ sộ, những pho tượng đồng sáng màu và Chùa vàng Thiên Trúc óng ánh trong nắng tạo nên một không gian vừa trang trọng vừa ấm áp. Đứng giữa quần thể ấy, người ta thường thấy lòng mình lắng lại, như thể mọi ồn ã của cuộc sống đều được bỏ lại phía chân đồi.

Quần thể tâm linh và kiến trúc chùa Tháp Tường Long (Nguồn: Sưu tầm)
4.3. View biển Đồ Sơn từ đỉnh đồi
Khoảnh khắc đứng trên đỉnh Long Sơn, ngắm bãi biển Đồ Sơn uốn cong ôm lấy chân trời, luôn là trải nghiệm khiến du khách nhớ mãi. Ban ngày gió biển mát rượi, trời trong xanh khiến cảnh vật như mở rộng vô tận; còn buổi đêm, ánh đèn ven bờ tạo nên bức tranh lung linh dịu mắt. Nhiều du khách thường chọn ngồi thật lâu ở góc tháp hướng Đông, để gió thổi qua và cảm nhận một sự tự do, thư giãn.
4.4. Kết hợp tham quan các điểm lân cận trong khu vực Đồ Sơn
Rời Chùa Tháp Tường Long, du khách có thể tiếp tục hành trình đến Đồi Vung, khu Casino cũ hay những bãi biển Đồ Sơn quen thuộc. Mỗi điểm dừng đều mang một sắc thái riêng, từ tĩnh lặng đến nhộn nhịp, khiến chuyến đi thêm đa dạng cảm xúc. Và sẽ thật tròn trịa nếu kết thúc ngày dài bằng một bữa hải sản tươi ngay bên biển, nơi hương vị của biển cả hòa cùng dư âm nhẹ nhàng từ chốn thiêng trên đồi.
5. Kinh nghiệm và lưu ý khi đi Chùa Tháp Tường Long
Khi lên đồi Long Sơn tham quan Chùa Tháp Tường Long, du khách nên chuẩn bị trang phục kín đáo và chọn giày thoải mái để dễ di chuyển trên các bậc thang. Mang theo một chai nước nhỏ, áo chống nắng hoặc áo khoác mỏng sẽ giúp hành trình trở nên nhẹ nhàng hơn, đặc biệt vào những ngày nắng hoặc gió biển mạnh. Việc chuẩn bị chu đáo không chỉ giúp du khách cảm thấy dễ chịu mà còn tạo tâm thế thư thái khi bước vào không gian tâm linh.

Du khách mặc trang phục thoải mái, đi giày thể thao để di chuyển tham quan thuận lợi. (Nguồn: Sưu tầm)
Bởi địa hình đồi dốc và nhiều đoạn có thể trơn sau mưa, du khách nên quan sát kỹ lối đi và tránh leo trèo lên các khu vực không cho phép. Không gian chùa vốn thanh tịnh, vì vậy hãy giữ im lặng, không xả rác và không chụp ảnh tại những khu vực cấm để tôn trọng người hành lễ cũng như bảo tồn vẻ đẹp của di tích.
6. Gợi ý lịch trình khám phá chùa Tháp Tường Long
Buổi sáng, du khách có thể bắt đầu hành trình bằng việc lên đồi Long Sơn từ sớm để ngắm bình minh và tận hưởng bầu không khí trong lành trước khi tham quan Chùa Tháp Tường Long. Khoảnh khắc ánh mặt trời dần ló rạng, soi lên mặt biển Đồ Sơn và những tầng mây mỏng, mang đến cảm giác rất nhẹ nhàng để mở đầu một ngày mới. Sau khi chiêm bái và dạo quanh khuôn viên chùa, du khách có thể xuống núi và thưởng thức bữa trưa với những món hải sản tươi ngon.
Buổi chiều, du khách có thể tiếp tục khám phá các điểm gần chùa như Đồi Vung, khu Casino cũ hay dạo biển tại các bãi I–II–III. Nếu còn thời gian, bạn có thể mở rộng hành trình sang Cát Hải để trải nghiệm cáp treo Sun World Cat Ba, có chiều dài gần 4 km, đưa du khách băng qua biển chỉ trong vài phút và mở ra tầm nhìn toàn cảnh vịnh Lan Hạ với núi đá vôi, mặt nước xanh ngọc và những mảng rừng hoang sơ.

Hành trình đi cáp treo Sun World Cat Ba ngắm toàn cảnh vịnh biển từ trên cao. (Nguồn: Sưu tầm)
Hành trình đến Chùa Tháp Tường Long không chỉ mang lại cảm giác bình yên giữa trời biển Đồ Sơn mà còn giúp du khách chạm đến những giá trị lịch sử và tâm linh đã tồn tại hơn nghìn năm. Từ khoảnh khắc ngắm bình minh trên đỉnh đồi đến phút lắng lòng trong tiếng chuông chùa, mọi trải nghiệm đều đáng để ghi nhớ. Hãy dành thời gian ghé thăm để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp thiêng liêng này.
