1. 庆道亭 – 海防市中心的精神文化遗产目的地
Đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao) là di tích lịch sử tiêu biểu gắn liền với lịch sử Hải Phòng (Hai Phong).
(Nguồn: Sưu tầm)
Đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao) là một trong những di tích lịch sử tiêu biểu tại Hải Phòng (Hai Phong), nổi bật với quy mô rộng lớn và kiến trúc truyền thống đặc sắc của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Nằm tại làng Khinh Dao (Lang Khinh Dao), xã An Hưng (Xa An Hung), huyện An Dương (Huyen An Duong), ngôi đình là một phần của quần thể di tích liên hoàn gồm đình, đền Phạm Thượng Quận (Den Pham Thuong Quan) và chùa Cả (Chua Ca), tạo nên không gian tín ngưỡng độc đáo kết nối quá khứ và hiện tại. Vị trí gần khu công nghiệp Nomura Hải Phòng (Nomura Hai Phong) mang đến sự giao thoa thú vị giữa kiến trúc cổ kính và nhịp sống hiện đại.
Việc di chuyển đến đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao) khá thuận tiện. Từ trung tâm Hải Phòng (Hai Phong), du khách đi theo hướng An Dương (An Duong) – An Hưng (An Hung); nếu xuất phát từ Hà Nội (Ha Noi), tuyến cao tốc Hà Nội (Ha Noi) – Hải Phòng (Hai Phong) là lựa chọn nhanh chóng, sau đó rẽ về An Hưng (An Hung) để tiếp cận ngôi đình.
Ngay khi bước vào khuôn viên, du khách sẽ ấn tượng trước không gian rộng lớn và bố cục hài hòa: đại đình diện tích 328 m², phương đình 46 m², cùng hai cổng lớn, bình phong, sân vườn và tường rào cân đối. Đây là ngôi đình có quy mô lớn nhất huyện An Dương (Huyen An Duong) và nằm trong số những đình làng có kiến trúc đẹp nhất Hải Phòng (Hai Phong).
Kiến trúc đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao) mang hình chữ “Đinh” truyền thống, gồm 5 gian tiền đường và 3 gian hậu cung, mái ngói mũi hài, đầu mái đao cong với bờ nóc đắp hình lưỡng long chầu nhật nguyệt, kết hợp họa tiết rồng chầu phượng mớm đặc trưng. Phương đình xây theo lối kiến trúc hoàng gia, sử dụng gỗ lim cao cấp, kiểu chồng diêm mái đao cong, tạo điểm nhấn tinh tế cho toàn bộ quần thể.
Lịch sử đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao) bắt đầu từ thế kỷ XVII với quy mô nhỏ, đến năm 1752 được tái xây dựng mở rộng nhờ công của Tiến sĩ Phạm Đình Trọng (Tien si Pham Dinh Trong), mở ra giai đoạn phát triển rực rỡ về kiến trúc và tôn giáo. Di tích mang dấu ấn kiến trúc từ hai thời kỳ cuối Lê – đầu Nguyễn, thể hiện qua kỹ thuật chạm trổ tinh xảo. Năm 2005, đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao) được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, và từ năm 2007 – 2011, dự án tu bổ với kinh phí hơn 11 tỷ đồng đã khôi phục hoàn toàn giá trị nguyên bản và vẻ đẹp cổ kính của ngôi đình.
Không chỉ là công trình kiến trúc, đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao) còn là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng, thờ Tiến sĩ – Hải quận công Phạm Đình Trọng (Tien si – Hai quan cong Pham Dinh Trong) cùng 6 vị thần thời Hùng Vương (thời Hung Vuong). Trải qua nhiều thế hệ, đình là nơi tổ chức lễ hội truyền thống, nghi lễ tôn giáo và các hoạt động văn hóa, góp phần gìn giữ di sản và gắn kết cộng đồng địa phương.
2. Giá trị kiến trúc nghệ thuật đặc sắc của đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao)
Kien truc dinh Khinh Dao mang dam dau an dong bang Bac Bo. (Nguon: Suu tam)
Khong chi la noi tho tu va sinh hoat cong dong, dinh Khinh Dao con duoc danh gia cao boi gia tri kien truc – nghe thuat dac sac, phan anh ro net trinh do my thuat va tu duy xay dung cua cha ong xua. Moi hang muc trong quan the dinh deu mang dau an van hoa Bac Bo truyen thong, gop phan lam nen mot di san kien truc tieu bieu cua vung Hai Phong.
2.1. Tong quan kien truc dinh lang Bac Bo tieu bieu
Dinh Khinh Dao la bieu tuong tieu bieu cua kien truc dinh lang Bac Bo the ky 18, the hien ro tinh hoa thu cong va my thuat dan gian qua tung chi tiet. Toan bo cong trinh su dung vat lieu truyen thong nhu go lim quy, tuong gach va mai ngoi mui hai, ket hop kheo leo giua tinh ben vung va gia tri tham my. Cac cot cai va cot quan dat tren chan tang da cao, cham tro tinh xao, vua chong am vua tao ve uy nghi cho tong the.
Bo cuc dinh theo hinh chu “Dinh”, gom 5 gian dai bai va 3 gian hau cung, tao su can doi hai hoa. Mai dai bai cheo voi dao cong, lop ngói vay rong, bo noc dap luong long chau nguyet, cac goc mai trang tri rong phuong uon luon mem mai. Tuong hoi mai hau cung cung duoc dap mai dao cong, rong chau phuong mom, tao hinh chu Nhat dac trung.
Hai cong dinh uy nghi, tuy phang phat phong cach phuong Tay trong ty le nhung van giu cac hoa tiet truyen thong phuong Dong. Tren cac cot dong tru hai ben la cau doi chu dinh doc dao, hinh dang giong dinh huong, kha hiem gap trong cac dinh lang. Phia truoc cong la san rong, tiep den tien duong, san vuon va binh phong, tao khong gian linh thieng nhung van thong thoang.
Phuong dinh xay vuong, nen cao hon san 25 cm, voi bon cot tru dat tren chan tang da kieu chau hoa. Cong trinh co ket cau chong diem, mai dao cong lop ngói mui, khong gian ben trong thong thoang, thuong dung lam noi chuan bi cho cac nghi le.
Dai bai gom 5 gian rong rai, bo khung chiu luc gom bon bo vi, bon hang cot. Cot cai duong kinh khoang 60 cm, cot quan 53 cm, cot phu 30 cm, the hien quy mo lon cua dinh Khinh Dao trong khu vuc Hai Phong. He thong cua thung khung khach va song con tien giup anh sang tu nhien lan toa, khong gian ben trong luon thong mat.
Hau cung gom 3 gian nho, noi dat kham va bai vi cac vi thanh hoang lang, voi khung chiu luc gom bon bo vi, hai hang cot tru; mai hai thuan, gia chieng va vi nach chong thuong phan anh ky thuat xay dung thoi hau Le – dau Nguyen. Cac chi tiet cham khac go o hien, keo, xa, dau du phong phu voi hoa la, may, rong, phuong, tu linh. 7 hien dinh lon duoc cham tro cong phu, nhieu chi tiet giu ky thuat chong ruong mong mang ca map, dau an kien truc dinh lang Bac Bo.
2.2. Hien vat quy va bao vat hiem tai dinh Khinh Dao
Dinh Khinh Dao so huu buc dai tu thep vang lon treo o gian giua, duoc tang tu thoi vua Bao Dai. Buc dai tu cham tro tinh xao, ruc ro, ca ngoi cong duc tien nhan va duoc xem la bao vat quy hiem trong cac dinh lang Bac Bo. Phan lon noi dung chu Han hien nay kho doc tron ven, lam tang gia tri khao cuu va van hoa.
Truoc cua dinh la cuon thu da lon, khac bai tho chu Hán theo the chu Trien, the hien nghe thuat thu phap va dieu khac tinh te. Trong va ngoai cong dinh, cac cot dong tru dap noi cau doi chu dinh – hinh dang giong dinh huong – tao dau an rieng kho trung lap.
Trong khu vuc dai bai va hau cung, he thong hoanh phi, cau doi son son thep vang van duoc bao ton, ca ngoi thanh hoang lang va dao ly cong dong. Hau cung la noi dat bai vi, tuong tho Tien si – Hai quan cong Pham Dinh Trong cung 6 vi than thoi Hung Vuong, tro thanh trung tam sinh hoat tam linh quan trong.
Nguoi dan Khinh Dao luon bao ve va gin giu di tich, xem day la tai san tinh than chung. Trong qua trinh tu bo, moi hang muc deu giu nguyen ket cau co, chi bo sung nhung phan can thiet, dam bao tinh nguyen ban va gia tri van hoa. Du gan khu cong nghiep, dinh van giu khong gian yen tinh, trang nghiem, la diem den tam linh va van hoa quan trong cho nguoi dan va du khach.
3. Y nghia tam linh va le hoi truyen thong o dinh Khinh Dao
Đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao) bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống lâu đời của địa phương. (Nguồn: Sưu tầm)
Bên cạnh giá trị lịch sử và kiến trúc, đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao) còn giữ vai trò đặc biệt trong đời sống tâm linh của người dân địa phương qua nhiều thế hệ. Các nghi lễ thờ tự và lễ hội truyền thống tại đây không chỉ thể hiện lòng tri ân tiền nhân mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa làng cổ Bắc Bộ giữa nhịp sống hiện đại.
3.1. Đình Khinh Dao thờ ai?
Khi bước vào hậu cung đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao) , du khách sẽ nhận thấy rõ sự tôn kính đối với các vị thần được dân làng phụng thờ qua nhiều thế hệ. Đình thờ Tiến sĩ – Hải quận công Phạm Đình Trọng (còn gọi là Phạm Thượng Quận) cùng 6 vị thần thời Hùng Vương, những người có công giúp dân giữ nước và được suy tôn làm thành hoàng từ giữa thế kỷ XVIII.
Phạm Đình Trọng là nhân vật lịch sử đặc biệt, từng giữ chức hải quận công, có công xây dựng đình làng, văn từ và văn chỉ, góp phần hình thành các thiết chế văn hóa – tín ngưỡng của làng Khinh Dao. Vì vậy, ông được suy tôn làm thành hoàng và phối thờ cùng các vị thần thời Hùng Vương.
Đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao) không chỉ là nơi tôn thờ các vị thành hoàng, mà còn là điểm tựa tinh thần cho cộng đồng. Đây là nơi nhân dân tưởng nhớ những người khai lập làng, duy trì cuộc sống bình yên, đồng thời là địa điểm tổ chức các nghi lễ để con em quê hương và người xa quê cùng dâng hương, tri ân công đức tiền nhân.
3.2. Lễ hội đình Khinh Dao
Các lễ hội đình Khinh Dao (Dinh Khinh Dao) luôn diễn ra trong không khí trang nghiêm, linh thiêng, đồng thời thể hiện bản sắc văn hóa đặc trưng của làng cổ Bắc Bộ. Lễ hội thường được tổ chức theo lịch truyền thống, gắn liền với ngày kỵ giỗ, ngày sinh hoặc ngày sắc phong của các vị thành hoàng. Du khách muốn tham dự có thể liên hệ với xã An Hưng hoặc ban quản lý di tích để cập nhật lịch lễ cụ thể.
Trong lễ hội, các nghi thức truyền thống như rước sắc phong, tế lễ, dâng hương, đọc chúc văn được duy trì đầy đủ, kết hợp với phần hội sôi động gồm văn nghệ dân gian và trò chơi truyền thống như kéo co, chọi gà, đấu vật, tạo không gian vui tươi, gắn kết cộng đồng.
Đây cũng là dịp để người xa quê trở về, cùng nhau tưởng nhớ các vị thành hoàng, đồng thời giúp du khách trải nghiệm văn hóa truyền thống làng cổ An Dương, Hải Phòng. Lễ hội còn mang ý nghĩa giáo dục cho thế hệ trẻ về lịch sử, công lao của các vị tiền nhân và tôn trọng giá trị di sản quê hương.
4. Lưu ý tham quan đình Khinh Dao
该建筑以其宏大的规模和庄严的空间令人印象深刻。(来源：收集)
为了使您对海防市đình Khinh Dao的参观圆满，游客应掌握一些有用的经验。
理想的游览时间是早晨或凉爽的下午，方便出行、观光和拍照。尽管该亭坐落在Nomura工业区附近，但亭子周围的空间仍然保持着宁静、绿色的氛围，在现代生活的节奏中带来轻松的体验。如果游客在节日期间参观，需要遵守组委会的规定，以确保安全和秩序。
关于着装，进入后殿、正殿时应选择得体、端庄的服装，避免穿着过于短小、暴露或颜色鲜艳的服装。参观时，游客需要保持安静，轻声交谈，不要吸烟，不要在亭子内乱扔垃圾，以示对精神空间的尊重。
如果有供奉的需求，游客应准备素食、水果，并在规定地点烧香，避免将香插在神像上或触摸大字、横匾、神像等古董文物，以保护遗迹的价值。拍照时，尽量避免在室内使用闪光灯，并避免干扰正在礼拜的佛教徒或当地居民的区域，以示对đình Khinh Dao庄严空间的尊重和保护。
5. 海防市旅游及参观đình Khinh Dao建议
参观海防市đình Khinh Dao的行程将更加圆满，如果游客能结合参观附近的景点。在Khinh Dao村内，您可以参观范上郡庙，供奉进士——海郡公范廷重，以及 cả寺，共同构成宁静古村落空间中独特的亭、庙、寺遗迹链。
đình Khinh Dao是海防市的代表性亭子之一，是该市100多处国家级历史文化遗迹系统的一部分。游客可以根据自己的喜好和时间，计划参观海防市中心区域的其他遗迹、名胜，或探索其他著名的亭子和寺庙。
太阳世界缆车是欣赏该地区全景的理想方式。
(来源：收集)
如果时间充裕，行程可以扩展到海防 – 庆道庙 (Dinh Khinh Dao) – 周边古村落，然后乘坐太阳世界缆车继续前往吉婆岛 (Cat Ba Island)，这样既方便出行，又能充分享受兰哈湾 (Lan Ha Bay) 的诗意风光和海防市独特的海洋景点。
庆道庙 (Dinh Khinh Dao) 是海防市 (Hai Phong) 众多 nổi bật 的古迹之一，保存着许多文化、历史和传统信仰价值。凭借其古老的建筑和独特的民间节日，这里为游客提供了探索当地人民精神生活迷人的旅程。
